ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٤٦ - صابى ابراهيم بن هلال بن ابراهيم بن هرون
صابونى محمد بن احمد بن ابراهيم
- بعنوان جعفى نگارش يافته است.
صابى[١]
صابى ابراهيم بن ثابت
- در ذيل ضمن شرح حال صابى ثابت بن قره خواهد آمد.
صابى ابراهيم بن سنان بن قرة
- بعنوان حرانى مذكور شده است.
صابى ابراهيم بن هلال بن ابراهيم بن هرون
- يا زهرون، ابو اسحق الكنية، صابئىّ المذهب، حرانى النسبة، بغدادىّ المنشأ و المدفن، از اكابر ادبا و ارباب فضل و كمال عهد ديالمه و خلفاى عباسى ميباشد. در فنون شعر و ادب و لغات عرب و كتابت و انشا و ترسّل و بلاغت مهارتى بىنهايت داشت، از مشاهير مترسّلين و اهل انشا بود، در حسن خط نيز كسى بپايه او نميرسيد، بلكه در معجم الادبا گويد كه در انشا و ترسّل و احاطه بر جهات فضائل، يگانه دنيا بوده است. صابى در رياضيّات خاصّه در هيئت و نجوم و هندسه نيز دستى توانا داشت. چون شرف الدولة آل بويه ويژن بن رستم كوهى را بعمل رصد بغداد برگماشت صابى نيز از كسانى بوده كه صحت رصد و نزول آفتاب در بروج را موكول بتصديق ايشان داشته بودند، لكن صناعت كتابت و انشا و ترسّل او بر كمالات ديگرش غلبه داشت، در بغداد از طرف خليفه عباسى و سلطان عزّ الدولة بختيار بن معزّ الدولة بن بويه ديلمى كاتب انشا و منشى رسائل بوده، در آن اثنا مكاتباتى از وى نسبت بعضد الدولة صادر گرديد كه سبب رنج خاطر و كينه و عداوت قلبى وى شد تا آنكه عزّ الدّولة بسال سيصد و شصت و هفت هجرت مقتول و بغداد مسخّر عضد الدولة گرديد، امر بحبس او صادر نمود و تصميم داد كه لگدكوب پاى پيلانش نمايد تا در سال سيصد و هفتاد و يك، بشفاعت بعض از خيرخواهان از آن تصميم منصرف
[١]- صابى- چنانچه در ضمن عنوان صابئين مذكور داشتيم، بمعنى ستارهپرست يا ملائكهپرست ميباشد، بلكه هركسى را كه از دينى منصرف شده و بدينى ديگر بگرايد صابى گويند. بهرحال عنوان مشهورى جمعى از ارباب كمال است كه بعضى از ايشان را مينگارد.