ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٤٩ - صابى محسّن بن ابراهيم بن هلال
صابى ثابت بن سنان بن ثابت بن قرة بن مروان
- از اطبّاى نامى اواسط قرن چهارم هجرت ميباشد كه در بغداد كتابهاى جالينوس و بقراط را تدريس ميكرد، مؤلف كتاب اخبار شام و مصر و كتابى ديگر در تاريخ بوده و در يازدهم ذى القعده سال سيصد و شصت و پنجم هجرت درگذشت.
(ص ١٤٣ ج ٧ جم و سطر ١٥ ص ١٤٢ ت)
صابى ثابت بن قرة بن مروان بن ثابت
- صابى حرانى، مكنّى بابو قرة يا ابو الحسن، از افاضل عصر خود و در بدايت حال در حران صراف بود پس ببغداد رفته و بتحصيل علوم اوائل پرداخت، در همه آنها خصوصا در طبّ مهارت يافت، در علوم فلسفه اهتمام داشت، بنوشته طبقات الاطبّاء بيشتر از صد كتاب در علوم متنوعه تأليف نمود، كتاب اقليدس را كه ابو زيد حنين بن اسحق از يونانى بعربى ترجمه كرده بوده منقح و مهذب و مشكلات آنها را حل و مقالاتى ابراز نمود كه مخالف عقيده هممذهبان او بود، بهمين جهت برئيس خودشان شكايت برده و از ورود دير و هيكلش ممنوع داشتند پس توبه كرده و بعد از مدّتى، باز آن مقالههاى خود را تجديد نمود و بار ديگر از ورود مجامع قدغن اكيد شد، اخيرا در سلك منجّمين دربار خلافتى داخل شد و بسال دويست و هشتاد و هشتم هجرت درگذشت. پسرش ابراهيم بن ثابت صابى نيز در فضل و كمال وحيد خصوصا در طب مقدمترين اهل زمان خود بود، سرى رفاء، شاعر مشهور را معالجه نمود، سرى نيز اشعارى در حق او گفته و بهترين شعرى است كه در حق طبيبى گفته شود و از آن جمله است:
هل للعليل سوى ابن قرة شافى |
بعد الاله و هل له من كاف |
|
فكانه عيسى بن مريم ناطقا |
يهب الحياة بايسر الاوصاف |
|
يبدوله الداء الخفى كما بدا |
للعين رضراض الغدير الصافى |
|
مثلت له قارورتى فرأى بها |
ما اكتن بين جوانحى و شغافى |
|