ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢١٤ - شريف جرجانى سيد على بن محمد بن على
شريف الشهرة، استرابادىّ الاصل، جرجانىّ المولد، شيرازىّ المدفن، از اكابر علما و اعيان متكلّمين حكماى اهل سنّت و جماعت ميباشد كه داراى فهم عميق، فكر دقيق، عجيب التّصرف، كثير التّحقيق، در تمامى علوم عربيّه و فنون حكمت ماهر، مراتب تحقيق عميق و دقّت نظر وى معروف، بعلّامه موصوف، از شاگردان قطب الدين رازى، استاد محقّق دوانى، از معاصرين ملا سعد تفتازانى بوده و مناظرات بسيارى با وى داشته كه در السنه داير و در كتب تراجم مشهور است. در زمان شاه شجاع بن مظفّر در شيراز، در بيست سالگى، انواع علوم متداوله را تدريس ميكرد. تأليفات طريفه و مصنّفات منيفه متنوعه او كه در منطق و كلام و حكمت و علوم ادبيّه و غير اينها داشته و در هرديار در غايت اشتهار و مرجع استفاده صغار و كبار و طبقات مختلفه علمى ميباشند بهترين معرّف تبحّر و تفنّن و جامعيّت و بارعيّت وى بوده و بالاطراف حاكى از مراتب عاليه كماليّهاش هستند.
١- الاصول المنطقية ٢- الترجمان فى لغات القرآن ٣- تعريفات العلوم و تحديدات الرسوم در بيان مصطلحات فقها و محدثين و مفسرين و متكلمين و نحاة و صرفيين و اين كتاب در استانبول فقط بنام تعريفات چاپ شده است ٤- حاشيه آداب البحث عضد الدين ايجى ٥- حاشيه حكمة العين ٦- حاشيه شرح شمسيه قطب الدين رازى كه در استانبول چاپ شده است ٧- حاشيه شرح كافيه رضى استرآبادى كه بنحو رضى معروف است ٨- حاشيه شرح مطالع ٩- حاشيه كشاف زمخشرى كه در حواشى بعضى از چاپهاى خود كشاف چاپ شده است ١٠- حاشيه مطول تفتازانى كه در استانبول چاپ شده است ١١- شرح تصريف عزى كه در استانبول چاپ شده است ١٢- شرح تصور و تصديق شمسيه كه چاپ شده است ١٣- شرح سراجيه يا فرائض سراجيه سجاوندى كه در قازان چاپ شده است ١٤- شرح فرائض سراجيه كه همان شرح سراجيه است ١٥- شرح كافيه ابن حاجب كه بزبان پارسى و به شرح گيپائى مشهور است. در وجه اين شهرت گويند كه سيد شريف در اوائل جوانى در اوقات مدرسهنشينى، بتعليم و تربيت پسر كلّهپزى مشغول بود، آن كلّهپز نيز هرروز ناهارى براى سيد كه استاد پسرش بوده تهيه مينمود. سيّد هم اين شرح را براى وى نگاشته و بهمين جهت بشرح گيپائى شهرت يافته است كه گيپا در زبان پارسى بمعنى كلّه و گيپائى كلّهپز را گويند. بسحق گويد:
گيپاپزان سحر كه سر كلّه وا كنند |
آيا بود كه گوشه چشمى بما كنند |
|