اختلاف در ثبوت هلال ماههاى مباك رمضان، شوال و ذى حجّه در كشورهاى اسلامى تاكنون پيامدهاى بسيار ناگوارى داشته است. در اينجا به پاره‌اى هشدارها ونگرانيها در اين باره اشاره مى‌كنم:

يكى از فقهاى معاصر در اين زمينه مى‌نويسد:

... اختلاف اسفناكى بارها در طى سالهاى اخير در امر رؤيت هلال شهد شيرين عيد را در كام همه تلخ كرد. گروهى امروز نماز عيد مى‌خواندند و مى‌گفتند: «أسألك بحقّ هذا اليوم الذي جعلته للمسلمين عيداً...» و فردا گروه ديگرى در همان شهر و گاه در همان مسجد همين عبارت را مى‌گفتند و معلوم نبود منظور از «المسلمين» در اين عبارات كيست؟ عدّه‌اى به هم تبريك مى‌گفتند و جماعتى در حال روزه بودند و دعاى «يا عليُ يا عظيم... وهذا شهر عظّمته وكرّمته... وهو شهر رمضان...» مى‌خواندند و گاه حتّى در يك خانه اين اختلاف جانكاه ديده مى‌شد ... . مردم از اين بيم دارند كه در سالهاى بعد نيز اين امر تكرار شود و در نتيجه بعضى از ناآگاهان، تعليمات اسلام را زير سؤال ببرند. اين امر هنگامى نگران كننده‌تر مى‌شود كه مى‌بينيم در اغلب كشورهاى اسلامى مسأله رؤيت هلال حل شده و لا اقل اهل يك كشور با يكديگر هماهنگ هستند، ولى در كشور ما چگونه است؟ شايد تنها ما هستيم كه اين مسأله را حل نكرده‌ايم با اينكه فقهاى قوى و آگاهى داريم. (٤)

همچنين يكى از روحانيان شيعه مقيم آلمان درباره وضع ثبوت اوّل ماه در اروپا طىّ استفتايى نوشته است:

همه ساله در خصوص رؤيت هلال اوّل ماه مبارك و نيز اوّل ماه شوّال با مشكلى اساسى مواجهيم... اختلاف هميشگى بين اهل سنّت و شيعيان، و شيعيان مقلّد

(٤) چند نكته مهم درباره رؤيت هلال، ص ٤ ـ ٥.