فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٤ - باز هم رؤيت هلال با چشم مسلّح رضا مختارى
فاصله زاويههاى ماه از خورشيد در لحظه غروب خورشيد، اختلاف طولهاى دايرة البروجى ماه در خورشيد لحظه غروب خورشيد، سن ماه در لحظه غروب خورشيد(اختلاف زمان لحظههاى غروب خورشيد و مقارنه)، درصد سطح روشن ماه در لحظه غروب خورشيد.
٤. مشخصههاى موقعيتى، شامل: عرض دايرة البروجى ماه در لحظه غروب خورشيد، موقعيت ماه در مدار خود به دور زمين نسبت به لحظههاى حضيض و اوج در لحظه غروب خورشيد، موقعيت زمين در مدار خود به دور خورشيد در لحظه غروب خورشيد.
نقش و ميزان تأثير اين مشخّصهها در رؤيت پذيرى هلال ماه و ميزان وابستگى هريك از آنها به ساير مشخّصهها متفاوت است و براى صدور حكم مطمئن و قطعى در باره رؤيت هلال وضع همه مشخّصههاى ياد شده به طور دقيق ملحوظ واقع مىشود.
مىافزايم كه لحظه پس از مقارنه، همان لحظه تولّد ماه نو است، و هر چه لحظه غروب خورشيد يا لحظه اوّلين رؤيت هلال ماه، ديرتر از آن صورت بگيرد، آن هلال را در اصطلاح مسنتر مىنامند و هر چه اين مدت كمتر باشد، آن هلال را جوان تر به شمار مىآورند. برخى از اهل فن، هلال ماههاى با سنّ كمتر از ٢٠، بين ٢٠ تا ٢٤ و بيشتر از ٢٤ ساعت را به ترتيب: جوان، ميان سن و مسنّ دسته بندى مىكنند.
با توجه به تجربيات و گزارش دستاورد تلاش ١٢٧ ساله عدّهاى از اهل فن و شيفتگان شكار هلال، اين نتايج به دست آمده است:
الف) رؤيت ناپذيرى هلال با چشم مسلّح در مورد هلال ماههايى كه سنّ آن در لحظه غروب خورشيد از ١١ ساعت و ٥٦ دقيقه كمتر است.
ب) رؤيت ناپذيرى هلال با چشم غير مسلّح در مورد هلال ماههايى كه سنّ آن در لحظه غروب خورشيد از ١٤ ساعت و ٩ دقيقه كمتر است... . (١٢)
(١٢) گزارش جامع طرح سراسرى رؤيت هلال ماههاى قمرى، ص١٣ـ ١٥، ٣٠ ـ ٣١؛ نيز ر.ك: تحقيقات اسلامى، شماره پيشگفته، ص ١٠٧ ـ ١٠٩.