فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٠ - آثار فقهى شيخ مفيد(ره) شيخ مفيد(ره)
است؛ نه چيز ديگر. (٩١)
د ـ {وَمَنْ كانَ مَريضاً أوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدّةء مِنْ أَيّامٍ أخَر يُريدُ اللّه بِكُمُ الْيُسْرَ وَلايُريدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَ لِتُكْمِلُواْ الْعِدَّة } . (٩٢)
اين آيه را در جايى مطرح مىكند كه خدشهدار بودن دلالت روايتى كه مىگويد ماه رمضان از ٣٠ روز كمتر نمىشود ـ چون خداوند فرموده {وَلِتُكْمِلواْ الْعِدَّةَ } ـ را بيان مىكند و آن كه اين آيه نص در وجوب قضاى روزه است كه به واسطه مرض يا سفر در ماه مبارك رمضان افطار شده. ثانياً؛ اگر مراد تكميل ماه رمضان باشد، باز دلالت نمىكند كه ماه رمضان هميشه ٣٠ روز است؛ بلكه دلالت مىكند كه عده شهر را تكميل كنيد. اين معنى هم با ٣٠ روز شدن ماه مىسازد و هم با ٢٩ روز شدن آن. (٩٣)
دو. روايات:او در ابتدا رواياتى را كه قائلين به عدد، به آنها استدلال مىكنند نقل مىكند و آنها را از جهت سند و دلالت مورد اشكال قرار مىدهد؛ سپس ٢٦ روايت در اين رابطه كه ماه رمضان ٢٩ روز هم مىشود نقل مىكند كه در نظر ايشان از جهت سند و دلالت تمام هستند.
سه. تعارض دو خبر:محل طرح اين بحث جايى است كه قائلين به عدد مىخواهند بين دو دسته از اخبار، اخبار عدد را أخذ كنند؛ به جهت اين كه امام صادق(ع) فرموده است: «إذا أتاكم عنّا حديثان مختلفان فخذوا بأبعدهما من قول العامّة» شيخ مىفرمايد: أولا؛ اين حديث به اين نحوه وارد نشده حديث اينگونه است:
إذا أتاكم عنّا حديثان مختلفان فخذوا بما وافق منهما القرآن، فإن لمتجدوا لهما شاهداً من القرآن فخذوا بالمجمع عليه، فإنّ المجمع عليه لاريب فيه، فإن كان فيه اختلاف وتساوت الاحاديث فيه فخذوا بأبعدهما من قول العامّة. (٩٤)
(٩١) همين كتاب، ص١٦.
(٩٢) بقره، آيه ١٨٥.
(٩٣) همين كتاب، ص٢٢ و ٢٣، مصنفات شيخ مفيد، ج٩.
(٩٤) همين كتاب، ص٤٧.