فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٥ - پول جديد از نگاه انديشمندان احمدعلى يوسفى
كشورى اسكناس بيشترى را طلبيد،بانكِ ناشرِ اسكناس بايد به نشر اسكناس بيشتر روى آورد.
انگيزه اوليّه در بحثهاى مربوط به پشتوانه فلزى گران بها براى اسكناس، حفظ ارزش و قدرت خريد آن بود. امّا واقعيّت غير قابل انكارى در وراى اين گونه بحث ها وجود داشت، و آن محدود كردن قدرت دولت ها در انتشار اسكناس از طريق محدود كردن حد انتشار اسكناس، حداكثر به مقدار ارزش طلا و فلزات گران بهاى موجود در صندوق بانك ناشر بود.
زيرا در بسيارى از مواقع دولت ها در انتشار اسكناس، از حد نياز اقتصاد عدول مىكردند و براى اين كه چهره خود رادر نظر مردم موجّه نمايند، با فشار به مسوءولان ِپولىِ كشور، آنها را وادار به چاپ پول بيشتر و تحويل به دولت ها مىكردند. دولت ها هم آن پول را در جهت خرج هاى كاذب و چشمگير مصرف مىكردند.
پل ساموئلسن براين باور است كه:
علّت اينكه امروز اشخاص محافظه كار معقتدند كه بايد پول كاغذى پشتوانه طلا داشته باشد، آن نيست كهطلا به پول ارزش مىدهد. دليل چيز ديگرى است. اين محافظه كاران مىدانند كه دولت مىتواند ارزش پول را تغيير دهد؛ همچنين معتقدند كه نمىتوان به حكومت اعتماد كرد تا در استفاده از اين قدرت افراط نكنند. (١٧)
شايد هنوز هم اين تصوّر نادرست در مورد پشتوانه اسكناس در اذهان برخى انديشمندان اسلامى وجود داشته باشد كه قدرت خريد پول و ارزش آن به ميزان پشتوانه فلزى گران بهاى آن، مثل طلا و نقره بستگى دارد. در نتيجه براى حفظ ارزش آن، هنوز هم پشتوانه فلزى را براى اسكناس پيشنهاد مىكنند. اگر حقيقت چنان باشد، چرا در زمانى كه خود فلز طلا و نقره به عنوان پول در مبادلات مورد استفاده قرار مىگرفت، گاهى كاهش ارزش پول رخ مىداد.چنان كه نمونه هايى از آن در كتبى كه به تاريخ پول
(١٧) پل ساموئلسن.اقتصاد،ترجمه پيرنيا،ج١،ص٤٨٧.