فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٧ - حكم نقاشى و مجسمه سازى از نگاه شريعت آيت الله سيدمحسن خرّازى

تصوير و اثبات آن است ـ از آنجا كه اين شبهه، از نوع شبهه مفهوميه بوده و دائر مدار اقل و اكثر است ـ اصل برائت جارى مى‌باشد. (٦٩)

گفتار استاد نيكو است؛ اما پيدا است آنچه ايشان از استاد خود نقل فرموده مبنى بر اين كه برتصويرى كه از روى فيلم عكاسى برروى كاغذ و نظاير آن منعكس مى‌شود«تصوير» صدق مى‌كند،جاى تأمّل دارد؛ زيرا كاغذ نسبت به فيلم بسان آيينه است و همان طور كه گذاشتن آيينه درمقابل شخص حرام نيست گذاشتن كاغذ درمقابل فيلم حرام نمى‌باشد. بنا بر اين وقتى تصوير خود به خود از روى فيلم برروى كاغذ منتقل مى‌شود نظير انعكاس تصوير بر آيينه، كار عكاس تنها اثبات آن تصويرى است كه برروى كاغذ انعكاس يافته است؛ گر چه ممكن است اين انتقال به چشم نيايد. به هر حال عكاس تصوير را ايجاد نكرده است.

براساس آنچه بيان شد، حتى اگر قايل باشيم كه نقاشى و ترسيم موجودات داراى روح حرام است، عكس بردارى كه در دوران ما متداول است حرام نخواهد بود؛ زيرا تمام مراحلى كه درآن انجام مى‌گيرد از قبيل اثبات تصوير است نه ايجاد تصوير.

بلى؛ بعيد نيست كه عنوان ايجاد تصوير را برچاپ خانه هاى متداول صادق بدانيم؛ زيرا در چاپ خانه تصاوير را برروى كاغذ چاپ مى‌كنند. بدين جهت آية الله خويى(ره) در مصباح الفقاهة آورده است:

درحرمت نقاشى فرق نمى‌كند كه نقاشى با دست انجام پذيرد يا با چاپ يا بارنگ ريزى يا بافتن، چنان كه فرق نمى‌كند نقّاشى يك باره انجام گيرد نظير جايى كه نقاشى با دستگاه چاپ انجام گيرد يا به تدريج انجام پذيرد. (٧٠)