كسى مىخواست سجدۀ سهو واجبى بكند، از خاطرش فراموش شد، متوجه نماز ديگر شد و در اثناى نماز به خاطرش بيايد، يا بعد از فارغ شدن از نماز ديگر، يا در راه، چه بايد كرد؟

جواب:

هر وقت كه به خاطرش بيايد به جا آورد وجوبا و هر گاه در بين نماز هم باشد ظاهر اين است كه جايز باشد خراب كردن نماز و به جا آوردن و بعد از آن، نماز را از سر گيرد.

١٥٨- سؤال:

آيا در حالت نماز كردن، چاقوى صدف يا شير ماهى در نزد آدم باشد نماز كردن چه صورت دارد؟

جواب:

در شير ماهى ظاهر اين است كه نماز كردن عمدا مبطل نماز باشد و اما در صدف معلوم نيست كه ضرر داشته باشد. مىگويند اين از قبيل گياهى است كه در دريا مىرويد و اگر از براى كسى علم به هم رسد كه پوست حيوان حرام گوشت است، در آن هم نماز جايز نيست، و لكن تا به حال بر حقير معلوم نشده است.

١٥٩- سؤال:

هر گاه شخصى را نسيان طارى شده و مدت پنج شش ماه، دال «لَمْ يَلِدْ» در سورۀ مباركۀ توحيد را، حركت به ضمه مىداده باشد و بعد از آن، شخصى او را متذكر سازد، نمازهاى ظرف اين مدت، اعاده دارد يا نه؟ و اين از روى جهل نبوده، و هر گاه امامت مىكرده باشد، نماز مأمورين هم چه صورت دارد؟

جواب:

وجوب قضا و اعاده معلوم نيست و اگر مأمومين بر اين مطلع نشده باشند و نماز امام را صحيح دانسته باشند بر ايشان هم چيزى نيست. و اما در صورت اطلاع، وجوب قضا بر ايشان بعيد نيست. هر چند جاهل به مسأله باشند. و در غافل بالمره، اشكال است.

١٦٠- سؤال:

در املاك خالصه، مكرر عبور نمودهايم و نماز در خانههاى آنها و مسجدهايى كه تازه احداث نمودهاند كردهايم، اعادۀ آنها لازم است يا نه؟