فاضلى در بلدى نماز جمعه مىكرد و فاضل ديگر وارد آن شهر شد و او هم نماز جمعه مىكند و سعى دارد كه نماز جمعه را او بكند و هر دو فاضل در يك شهر، نماز جمعه را مىكنند، آيا نماز فاضل قديمى صحيح است يا جديدى؟ و نماز مأمومين از دو فرقه چه صورت دارد؟

جواب:

أولا غالب اين است بسيار دور است كه چنين دو نفرى هر دو عادل باشند، ثانيا بايد دانست كه كدام قابليت جمعه كردن دارند، هر كدام قابليت ندارند بايد او را واگذاشت و نماز كردن با او صحيح نيست و اگر بكند هم اخلال به جمعه ديگرى نمىرساند و بر فرضى كه هر دو عادل باشند و قابل باشند بايد هر دو در يك جا جمع شوند و يك جمعه به جا آرند، يا اين كه از يكديگر جدا شوند به قدر يك فرسخ و هر دو بكنند.

پس هر گاه اتفاق افتاد كه دو شخص عادل قابل، هر دو نماز جمعه كردند، پس اگر هر دو، به يك دفعه شروع در نماز كردند، نماز هر دو باطل است (و شروع، به تكبير احرام متحقق مىشود نه به خطبه) و بعد از بطلان هر دو، پس اگر وقت جمعه باقى است بايد اعاده كنند جمعهاى بر وجه صحيح، يعنى همه به يكى اقتدا كنند، يا دور شوند به قدر يك فرسخ و اگر وقت، باقى نيست همگى اعادۀ ظهر كنند.

و هر گاه يكى از آنها قبل از ديگرى شروع كرد نماز اولى صحيح است و دوم باطل.

و اما اين سخن، خوب است هر گاه بداند پيش مىكند در حال كردن. و هر گاه بداند كه ديگرى در اين شهر مىكند و اين هم بكند و از باب اتفاق نماز او پيش واقع شود، معلوم نيست كه كافى باشد، بلكه در صورت دانستن اين كه در شهر ديگرى نماز مىكند با وجود علم به سبقت هم، صحت، خالى از اشكال نيست، چون هر دو مأمورند به