مىبرند. و هر گاه مظنۀ خلاص شدن و گريختن قبل از طى مسافت معتبره ندارد، يا احتمال مساوى مىدهد، قصر نكند. در اين باب ملازم و غير ملازم فرقى ندارد، مگر آن كه آن شخص، خود به اختيار خود ملازمت اختيار كرده بوده است و هنوز توبه نكرده باشد كه در آنجا اشكال هست، در اين صورت احتياط را ترك نكند و هر دو را بكند.

١٦٣- سؤال:

ما بين بلد و حدّ ترخّص، داخل مسافت است كه مسافر صوم و صلاة خود را در ما بين حدّ ترخص و بلد، چه قسم كند؟

جواب:

همين كه مسافر به جايى رسيد كه ديگر صداى اذان متعارف بلد را نمىشنود صوم و صلاة خود را قصر مىكند و پيش از آن بايد تمام بكند و هم چنين هر گاه در برگشتن به آنجايى رسيد كه صداى اذان را مىشنود، اظهر وجوب تمام است، اگر چه احتياط در اينجا آن است كه هر گاه نماز را نكرده است تا به آنجا رسيد نماز را در خانه به جا بياورد و تمام كند. و امّا روزه را: اگر پيش از ظهر به آن مكان حدّ ترخّص برسد، پس بايد آن روزه را نگاه دارد و صحيح است و اگر پيش از ظهر هم به بلد داخل شد كه ديگر احتياط قضائى هم در كار نيست و هر گاه پيش از ظهر، داخل بلد نشود احتياط در اين است كه قضاى روزه را هم بگيرد.

١٦٤- سؤال:

هر گاه كسى نمازش را بكند به تيمم و عورتين يا زير جامه، منى داشته باشد و پاك نكرده باشد، آيا اين نماز صحيح است، يا بايد اول خودش را يا زير جامه را پاك كند و بعد از آن، تيمم و نماز كند؟

جواب:

بلى واجب است تطهير بدن و جامه، و هر گاه ممكن نشود تطهير، يا اگر ممكن شود نماز قضا مىشود و به قدر يك ركعت را هم در نمىيابد با نجاستى كه هست نماز كند و احوط اين است كه بعد از تطهير قضا هم بكند، لكن وجوب قضا بر حقير معلوم نيست، بلكه مستحب است.

١٦٥- سؤال:

در دستمال حرير يا قلنسوه [١] حرير يا در سجاف [٢] حرير، نماز كردن

[١]: كلاه بلند، كلاه دراز

[٢]: نوارى كه بر حاشيه لباس دوخته مىشود