در ماه مبارك هر گاه شخصى قصد مكانى داشته باشد كه چهار فرسخ باشد و ارادۀ رجوع قبل از ده روز دارد، روزۀ او را صحيح مىدانند يا نه؟ يا احتياط را بگيرد و عوض را هم بگيرد؟

جواب:

اظهر، بطلان روزه است و احوط آن است كه بگيرد روزه را و قضا را هم بگيرد و قضا را البته بگيرد. و اللّٰه العالم.

٤١١- سؤال:

كسى كه در ماه مبارك، احكامى كه از او مىپرسند از مسأله و غيره، از راه بى مبالاتى جواب مىگويد و يحتمل كه دروغ هم مىگويد و به حرام افطار مىنمايد و فحش مىگويد، روزهاش صحيح است يا نه؟ و بر فرض بطلان، قضا و كفاره لازم است يا قضاى تنها؟

جواب:

مشهور ميان علما، بلكه اظهر آن است كه دروغ گفتن به خدا و رسول و ائمه (ع) مجملا مبطل روزه است و موجب قضاست و احوط آن است كه كفاره نيز بدهد و سيد مرتضى دعوى اجماع بر وجوب كفاره كرده و كسى كه قابليت فتوا ندارد در هيچ وقت فتوا ندهد. و اما ظاهر اين است كه تا علم به ناحق بودن فتوا ندارد روزه باطل نشود. و اللّٰه العالم.

٤١٢- سؤال:

شخصى را بى تقصير محبوس نمايند كه به اردوى شاه ببرند، روزه و نمازش را قصر كند؟ يا تمام و روزه را بگيرد؟ و هر گاه ملازم باشد و گريخته باشد كه او را گرفته مىبرند، چه كند در باب نماز و روزه؟

جواب:

محبوس هر گاه علم دارد كه نمىتواند خلاص شود يا مظنه به اين معنى دارد، پس بايد قصر كند در نماز و روزه، هر گاه داند كه او را به حد مسافت شرعى معتبر در سفر مىبرند و هر گاه مظنۀ خلاص شدن و گريختن قبل از طى مسافت معتبره، دارد يا احتمال مساوى مىدهد قصر نكند و در اين باب ملازم ديوان و غير ملازم فرقى ندارد، مگر آن كه آن شخص به اختيار خود ملازمت را كرده بوده است و هنوز توبه نكرده