شكى در آن نيست كه مقارنت نيت با عمل شرط است و لكن ظاهر اين است كه اجمال كافى باشد، به اين معنا كه هر گاه در نظر دارد كه ده من گندم به قصد تصدق مستحبه بدهد و ده من گندم از وجه زكات واجبه كه در ذمۀ اوست و بيست من گندم وزن مىكند و به فقير مىدهد قربة إلى اللّٰه به قصد اداى زكات و تصدق هر دو، در اينجا ظاهر اين است كه همين قصد اجمالى در اول دادن كافى است و ضرور نيست كه در ده من اول قصد احدهما معينا بكند و در ده من دوم قصد آن ديگرى.

هم چنان كه در صورت اشتغال ذمه به دو واجب مثل اين كه يك گوسفند دادنى است از بابتى و يك گوسفند هم از بابت زكات بايد بدهد و دو گوسفند مىدهد به قصد ما فى الذمه مجزى است. و تعيين، ضرور نيست و هم چنين هر گاه مديون فقير باشد به ده من گندم و ده من گندم هم زكات دادنى باشد چون در اداى دين هم نيت شرط است.

و اما هر گاه ده من زكات دادنى است و ده من مىخواهد تصدق بدهد و قصد هيچ كدام را نكرده نه اجمالا و نه تفضيلا و به فقير مستحق بدهد و بعد خواهد كه ده من از زكات محسوب شود و ده من صدقه، در اينجا محتاج است به تفصيل كه اگر عين تلف شده است هيچ كدام محسوب نيست و هر گاه باقى باشد الحال بايد نيت كند اجمالا يا تقصيلا.

٣٤٨- سؤال:

هر گاه صاحب زراعت، خود عمل مىكند اجرت عمل او از جملۀ مؤنه محسوب مىشود كه وضع شود از زكات، يا نه و هم چنين اجرت اكره، [١] محسوب مىشود از مؤنه يا نه؟

[١]: اكره: كه در اصطلاح «عمله و اكره» امروز هم رايج است: اكره يعنى عملۀ كشاورزى، البته نه عمله مزدور بل عملهاى كه اجرتش به عنوان سهم يا سهامى از محصول، تعيين مىشود. ريشه اين لفظ (بر خلاف تصور) از واژه عربى «كرايه» نيست بل از واژه «اگر»- كسى كه حرفهاش كاشتن است- تركى است كه خانهاى ترك زبان و درباريان، رايج كردهاند در تركى دو صيغه اگر وجود دارد: اگر: مىكارد. و، اگر: كارنده، صاحب حرفه كاشتن.