ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٤٨ - جهت دوم - در توضيح اين تفاوت

حركت را كه در زمينهء از هستى به نيستى است ، در چند نمود بيان مى فرمايد : نمود يكم - حركت و تحوّل معمولى ( حركت همهء اشياء از هستى به نيستى . ) نمود دوم - هر قابل شمارشى كه در حركت است ، بالاخره به پايان مى رسد .
نمود سوم - آنچه در امتداد حركت مورد انتظار است كه فرا رسد ، بالاخره فرا مى رسد .
نمود چهارم - هر آنچه كه آينده است و فرا مى رسد ، نزديك است .
امير المؤمنين عليه السّلام با اين بيان بسيار پر محتوى ، انسانها را با مقتضاى ذاتى حركت كه بر وجود آنها و جهان عينى حاكميّت دارد ، آشنا مى سازد . ٢٠ ، ٢١ - العالم من عرف قدره ، و كفى بالمرء جهلا الَّا يعرف قدره ( عالم كسى است كه اندازه و ارزش خود را بشناسد و براى نادانى مرد كافى است كه اندازه و ارزش خود را نشناسد . ) [١]

[١] مباحثى مشروح در بارهء خود و خودشناسى در مجلَّدات زير مطرح شده است : مجلَّد يكم از صفحهء ١٠٨ تا صفحهء ١٣٢ و از صفحهء ١٣٤ تا صفحهء ١٣٧ و مجلَّد دوم از صفحهء ١٤٢ تا صفحهء ١٤٥ و مجلَّد سوم از صفحهء ١٩٤ تا صفحهء ١٩٦ و مجلَّد چهارم از صفحهء ١٥٧ تا صفحهء ١٦٤ و از صفحهء ١٦٩ تا صفحهء ١٧٣ و از صفحهء ١٩٥ تا صفحهء ٢٠٠ و از صفحهء ٢٠٨ تا صفحهء ٢١٢ و از صفحهء ٢٣٥ تا صفحهء ٢٣٨ و از صفحهء ٢٨٧ تا صفحهء ٢٩٣ و مجلَّد پنجم صفحات ١١ و ١٢ و ١٢٧ و ١٢٨ و مجلَّد پنجم از صفحهء ١٨٠ تا صفحهء ١٨٤ و از صفحهء ٢٥١ تا صفحهء ٢٥٣ و مجلَّد ششم صفحات ١٩١ و ١٩٢ و صفحات ٢٠٨ و ٢٠٩ و مجلَّد هفتم از صفحهء ٣٠ تا صفحهء ٣٣ و از صفحهء ١٥٩ تا صفحهء ١٦١ و از صفحهء ١٨١ تا صفحهء ١٨٩ و مجلَّد هشتم از صفحهء ١٧٩ تا صفحهء ١٨٤ و از صفحهء ٢٠١ تا صفحهء ٢٠٨ و از صفحهء ٢٣٥ تا صفحهء ٢٣٧ و صفحات ٢٦٧ و ٢٦٨ و مجلَّد دهم صفحات ٢٧٩ و ٢٨٠ و مجلَّد يازدهم از صفحهء ١٩ تا صفحهء ٢٧ و مجلَّد دوازدهم صفحات ١٩١ و ١٩٢ و ٢١٧ و ٢١٨ و از صفحهء ٢٢١ تا صفحهء ٢٢٣ و از صفحهء ٢٢٥ تا صفحهء ٢٤٨ و از صفحهء ٣٢٥ تا صفحهء ٣٢٧ و از صفحهء ٣٣١ تا صفحهء ٣٤٦ و مجلَّد سيزدهم صفحات ٢٩ و ٣٠ و از صفحهء ٩١ تا صفحهء ٩٣ و از صفحهء ٢٨٢ تا صفحهء ٢٨٦ و از صفحهء ٢٨٨ تا صفحهء ٢٩٠ و از صفحهء ٣٣٦ تا صفحهء ٣٤١ و مجلَّد چهاردهم از صفحهء ٦٤ تا صفحهء ٦٩ و از صفحهء ٧٨ تا صفحهء ٨٦ و صفحات ٩١ و ٩٢ و ١٠٤ و ١١١ و ١١٢ و از صفحهء ١٣٢ تا صفحهء ١٧٤ و از صفحهء ١٨٠ تا صفحهء ١٨٣ و از صفحهء ٢٠٣ تا صفحهء ٢٠٨ و از صفحهء ٢٢١ تا صفحهء ٢٥٣ و از صفحهء ٢٦٣ تا صفحهء ٢٧٠ و مجلَّد پانزدهم از صفحهء ٢٦ تا صفحهء ٣٩ و مجلَّد شانزدهم از صفحهء ٤٧ تا صفحهء ٥٦ .