ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١١٣ - وضع كيهان در روز قيامت دگرگون مى شود

٧ - و رجفت بهم الأرض ( و زمين زير پاى آنان خواهد لرزيد . ) وضع كيهان در روز قيامت دگرگون مى شود .
مباحث علمى امروزى بطور اجمال دگرگونى اساسى را كه در كيهان بزرگ اتّفاق خواهد افتاد پيش بينى ميكند ، اگر چه كيفيّت آنرا بطور كامل بيان نمى نمايد . اين حادثه ( دگرگونى وضع كيهان ) در آيات قرآنى فراوان آمده است از آن جمله : ١ - ( إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ . لَيْسَ لِوَقْعَتِها كاذِبَةٌ . خافِضَةٌ رافِعَةٌ . إِذا رُجَّتِ الأَرْضُ رَجًّا . وَبُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا . فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا ) . [١] ( هنگامى كه آن حادثه ( قيامت ) بوقوع پيوست . وقوع چنان روزى دروغ نيست . روزى است كه پست كننده و بلند كننده است . هنگامى كه زمين حركت شديد كرده و كوه‌ها شكستند . و مانند غبارى پراكنده گشتند . ) در معناى اين كه روز قيامت پست كننده و بلند كننده است ، اختلاف نظر وجود دارد . ابن عبّاس مى گويد : پست كنندهء مردمى است و بلند كنندهء مردمى ديگر و حسن و جبائى گفته‌اند روز قيامت سرنگون كنندهء مردمى است به آتش و بلند كنندهء مردمى است به بهشت . [٢] طبرسى مى گويد : جامع هر دو نظريّه پست شدن مردمى است در روز قيامت كه در دنيا بزرگ مى نمودند و بالعكس .
٢ - ( وَحُمِلَتِ الأَرْضُ وَالْجِبالُ فَدُكَّتا دَكَّةً واحِدَةً . فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْواقِعَةُ . وَانْشَقَّتِ السَّماءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ واهِيَةٌ ) . [٣] ( و زمين و كوهها از جاى خود برداشته شده و در يك بار شكسته شدند .
در چنين روزى است كه واقعه ( قيامت ) واقع شد . و آسمان از هم شكافت .
آسمان در چنين روزى بسيار سست مى شود . )

[١] الواقعة آيات ١ تا ٦ .
[٢] مجمع البيان ج ٩ ص ٢١٤ - فضل بن الحسن طبرسى .
[٣] الحاقّة آيات ١٤ تا ١٦ .