ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٨٢ - انسانى كه بحال خود رها شده است ، انحرافش از صراط مستقيم قطعى است
رها شدن و ايكال و واگذاشته شدن بخود همان استدراج است كه در دو مورد از آيات قرآنى آمده است : مورد يكم : ( وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ ) . [١] ( و آنان را كه آيات ما را تكذيب كردند در سقوط مستمرّ رو به هلاكت قرار خواهيم داد . ) مورد دوم : ( فَذَرْنِي وَمَنْ يُكَذِّبُ بِهذَا الْحَدِيثِ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ ) . [٢] ( بگذار من باشم و آن كسانى كه اين حديث ( قرآن يا دين ) را تكذيب مى نمايند . من آنانرا از آن موقعيّت كه نمى دانند ، در سقوط مستمرّ رو به هلاكت قرار خواهم داد . ) و آن مردم در حال سقوط استدراجى ، خود را رها احساس ميكنند ، در صورتى كه سقوط مزبور ناشى از واگذار شدن آنان بحال خود ميباشد - < شعر > هر چه غير اوست استدراج تست گر چه تخت و ملكتست و تاج تست < / شعر > ٣٠ ، ٣٨ - و ذلك زمان لا ينجو فيه إلَّا كلّ مؤمن نومة : إن شهد لم يعرف و إن غاب لم يفتقد ، اولئك مصابيح الهدى و أعلام السّرى ، ليسوا بالمساييح و لا المذاييع البذر ، اولئك يفتح اللَّه لهم أبواب رحمته و يكشف عنهم ضرّاء نقمته ( [ زمانى فرا مى رسد ] كه در آن زمان ، نجات پيدا نمى كند مگر هر مؤمنى كه گمنام زندگى ميكند . اگر در ميان جمع حاضر باشد شناخته نشود و اگر غايب شود
[١] سورهء الأعراف آيهء ١٨٢ .
[٢] سورهء القلم آيهء ٤٤ .