آدمى اين گونه مطرح نمايد ، زيرا با اين كه يقينى است كه هيچ آدميزاده اى در اين دنيا به زندگى ابدى نائل نخواهد گشت ، با اين حال پيشواى انسانها و انسانيّت مى فرمايد كار و كوشش و آگاهى و اهمّيّت براى كارهاى دنيوى در درجه اى بايد باشد كه نه تنها فرداها را مورد محاسبه قرار داده و آنرا مانند امروز تلقّى نمايد ، بلكه بخود بقبولاند كه كار و نتيجهء آن كه وى بوجود مى آورد ، براى ابد بهمهء انسانها مربوط خواهد گشت .
پس محاسبهء ابديّت براى هر كارى كه از يك مسلمان صادر مى شود ، يك محاسبهء با اهمّيّتى است .
شيخ حرّ عاملى از شيخ ابو جعفر محمّد بن الحسن طوسى از ابو قتادهء قمى از جعفر بن محمّد الصّادق عليه السّلام چنين نقل كرده است : ليس لحاقن رأى و لا لملول صديق و لا لحسود غنى و ليس بحازم من لا ينظر فى العواقب و النّظر فى العواقب تلقيح للقلوب . [١] ( براى كسى كه به بيمارى ادرار ( جمع شدن و ريزش آن بىاختيار ) مبتلا است رأيى نيست ، و براى شخص پر ملال و تنگ حوصله دوستى وجود ندارد ، و آدم حسود هرگز به غنى نمى رسد . و حسابگر و محتاط نيست كسى كه در عواقب امور نمى انديشد . نظر و تفكَّر در عواقب امور ، تلقيح [ حقايق ] بر قلوب است . ) علَّت اين كه رأيى و نظرى براى كسى كه مبتلا به بيمارى بول است ، وجود ندارد ، عدم تمركز قواى مغزى است كه بجهت اشتغال احساس و انديشه به بيمارى مزبور بوجود مى آيد و بهمين ملاك ، هر عارضهء جسمانى و روانى كه موجب عدم تمركز قواى مغزى مى باشد ، مانند غضب و دردهاى موضعى شديد و اختلالات روانى ، مانع از اظهار رأى و نظر صحيح مى باشد . آدمى كه حسود است هرگز به غنى نمى رسد ، زيرا هر امتيازى را در هر كسى كه مى بيند ، زوال آن را از آن شخص و تملَّك آن را براى خود مى خواهد . كسى كه در عواقب امور نمى انديشد ، زندگى او بىمحاسبه و بىاحتياط سپرى مى شود ، در حالى كه زندگى آدمى بجهت ظرافت و حسّاسيّت شديد در برابر انگيزه‌ها و عوامل ، نيازمند

[١] منهاج البراعة ج ٧ ص ١٥٩ نقل از وسائل شيخ حرّ عاملى نقل از مجالس شيخ طوسى .