ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٢ - عظمت اين مربّى ( علىّ بن ابي طالب عليه السّلام ) در آنست كه براى آگاه ساختن و تعليم و تربيت مردم از خدا يارى مى جويد
به لطف و توفيقات ربّانى نباشد ، هيچ علَّتى براى صرف آن امتياز و قدرت در خيرات فردى و اجتماعى ندارد . و ما در سرتاسر تاريخ شاهد همين جريان بوده و هستيم كه هر وقت انسان تكيه بر خويشتن كرد و آنچه را كه بدست آورد ، مستند به تدبير و زور بازوى خود تلقّى نمود ، هر گامى كه برداشت بر ضرر خود و ديگران بوده است .
٤ - ( قالَ يا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ ) [١] .
( و نيست توفيق من مگر از خدا ، به او توكَّل كردهام و بسوى او برميگردم . ) استعانت از خداوند در مواردى متعدّد از نهج البلاغه مورد تأكيد قرار گرفته است از آن جمله : يك - و نستعينه على هذه النّفوس البطاء عمّا امرت به [٢] . ( و از خداوند يارى مى جوئيم براى اداى تكليف در بارهء اين مردمى كه به آن چه مأمور شدهاند كند و بىاعتنا هستند . ) عظمت اين مربّى ( علىّ بن ابي طالب عليه السّلام ) در آنست كه براى آگاه ساختن و تعليم و تربيت مردم از خدا يارى مى جويد .
درخشش عظمت آن بزرگ مربّى انسانيّت در جملهء مورد تفسير در حدّيست واقعا خيره كننده . او نمى گويد : من مى توانم شما را تعليم و تربيت نمايم ، و نمى گويد : بشر قابل تعليم و تربيت نيست ، و نمى گويد : كسى غير از من توانائى تعليم و تربيت مردم را ندارد . او مى گويد : ما از خدا يارى مى طلبيم براى توجيه و ساختن اين واماندگان مسير رشد كه نمى خواهند شتابى در مسابقه در اين ميدان زندگى معنىدار داشته باشند . اى خدا ، توئى معلَّم و مربّى حقيقى ، اى خالق انسانها .
[١] هود آيهء ٨٨ .
[٢] نهج البلاغه ج ١ خطبهء ١١٤ ص ١٦٩ .