ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٦٤

چيزى نمى تواند بر او پوشيده بماند .
دليل ديگر اينست كه هر چيزى كه از يك موجود ، غائب يا براى او مجهول باشد ، آن چيز از سلطه و اختيار آن موجود بيرون خواهد بود ، در صورتى كه هيچ چيزى در جهان هستى خارج از سلطه و اختيار خداوندى نيست . و در قرآن مجيد به اين دليل اشاره شده است : ( أَ لا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ) [١] ( آگاه باشيد ، خداوند آنچه را كه خلق كرده است ، ميداند و او لطيف و خبير است ) .
تكيهء متكلمين در اثبات عموميت علم خداوندى بهمين مسئلهء سلطه و اختيار خداوندى است كه كاملا بمورد و متقن است .
و اما آيات قرآنى كه دلالت به عموميت علم خداوندى دارد ، بقدرى فراوان و صريح است كه بهيچ وجه قابل تأويل نمى باشد . آيا آياتى صريحتر از آيات زير براى اثبات عموميت علم خداوندى مى توان تصور كرد : ( الله الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَمِنَ الأَرْضِ ) [٢] ( و قطعا علم خداوندى بر همه چيز احاطه كرده است ) .
آيا امور مخفى و امور جزئى و رويدادهاى آينده ، شيء نيستند يا آيا كل از كلمات عموم حقيقى نيست آيات مربوط به علم خداوندى را مى توان در سه گروه مطالعه نمود و با نظر به اين سه گروه روشن مى شود كه هيچ جزء و كلى و هيچ آشكار و نهانى و هيچ گذشته و حال و آينده اى بيرون از علم خداوندى نيست .
گروه يكم - صريحا مى گويد : خداوند سبحان بهمهء امور مخفى و امور غيبى دانا است . مانند ( أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ الله يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْواهُمْ وَأَنَّ الله عَلَّامُ الْغُيُوبِ ) [٣] ( آيا ندانسته‌اند كه خداوند راز مخفى [ يا درون و صحبتهاى مخفى ]

[١] الملك آيه ١٤ .
[٢] الطلاق آيه ١٣ .
[٣] التوبه آيهء ٧٨ .