ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٠٨

خداست .
گروه ششم - آياتى است كه با مشتقات مختلف « رجوع » بازگشت انسانها را به سوى خداوند تسريع و تأكيد ميكند « ارجعى » « ترجع » « ترجعون » « الرجعى » « راجعون » « مرجع » بعنوان نمونه - ( يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَادْخُلِي جَنَّتِي ) [١] ( اى نفس مطمئنه ، اى كسى كه بمقام والاى اطمينان رسيده اى ، به سوى پروردگارت بازگردد در حالى كه تو از خدا خشنود و خدا از تو راضى است وارد شو در گروه بندگانم و به بهشت داخل شو ) .
( وَلِلَّه ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ وَإِلَى الله تُرْجَعُ الأُمُورُ ) [٢] ( و از آن خداست آنچه در آسمانها و زمين است و همهء امور بسوى او بازگشت ميكنند ) كلمهء رجوع با مشتق « ترجع » در شش مورد از قرآن آمده است و در اين آيات بازگشت همهء امور كه شامل همهء واقعيات و رويدادها ميباشد به سوى خدا گوشزد شده است مانند آيه فوق .
( الله يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُه ثُمَّ إِلَيْه تُرْجَعُونَ ) [٣] ( خداست كه خلقت را آغاز مى كند ، سپس آنرا برميگرداند ، سپس به سوى او بازگشت مى كنيد ) توضيح اول اين آيه مربوط به عموم خلقت است اعم از انسان و غير انسان ، ولى آخر آيه بازگشت انسانها را به سوى خداوند تذكر داده است ، آياتى كه با مشتق « ترجعون » بازگشت انسانها را به سوى خداوند تذكر داده است ، نوزده مورد در قرآن است . به عنوان نمونه ، آيهء فوق و آيات ذيل : ( ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ إِلَيْه تُرْجَعُونَ ) [٤] ( سپس شما را مى ميراند سپس

[١] الفجر آيهء ٢٨ و ٢٩ .
[٢] آل عمران آيهء ١٠٩ .
[٣] الروم آيهء ١١ .
[٤] البقرة آيهء ٢٨ .