ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٠٠

مزاحمت در زندگى و شكوفا ساختن عواطف اصيل انسانى و احترام به عقايد و بدست آوردن حد اكثر آزادى در جريان حيات ، اين هدف مانند قسمتى از اجزاى هدف شمارهء چهارم ، وسائل مناسبى براى تنظيم منطقهء خود حيات است ، نه هدف نهائى آن ، و نمى تواند سئوالات سه گانهء ( از كجا آمده‌ام و براى چه آمده‌ام و بكجا مى روم ) را پاسخ بدهد و آنگهى اگر در اصول اومانيسم دقت بيشترى نمائيم ، بدون ترديد نخواهيم توانست عوامل اصلى و ريشه‌هاى عميق آنها را بطور مستقل و بالبداهه توضيح بدهيم و بپذيريم ، ما در پايان تحليلهاى خود باين مسئلهء غير قابل حل و فصل خواهيم رسيد كه بالاخره من كه داراى خواسته‌ها و حس سودجوئى و لذت خواهى و خودپرستى مى باشم بكدامين علت دست از آنها بردارم و در اختيار ديگران بگذارم براى چه در بارهء انسانهائى عدالت بورزم كه قدرت فراتر رفتن از سوداگرى را ندارند زيرا انسانهاى فراوانى در تنظيم حيات انسانى و آماده ساختن رفاه و آسايش و برخوردار ساختن مردم از زندگى نيرومند ، مجبورند دست از امتيازات زندگى خود بردارند ، خواسته‌هاى خود را بلكه جانهاى شيرين خود را در اين راه قربانى كنند . حال اين سؤال پيش مى آيد كه در مقابل گذشتهائى كه اين پاك باختگان صورت مى دهند چه مى گيرند ٦ - تجريد روح از علائق مادى و پاك ساختن آن از كثافات و وابستگىهاى شكنندهء طبيعت حيوانى :
مرتاضان و جوكىها اين هدف را براى حيات خود انتخاب مى نمايند . جويندگان اين هدف يك بعد ظريفى از روح را به كار مى اندازند و آنرا تقويت مى نمايند و از ديگر ابعاد روح كه با برقرار ساختن ارتباط صحيح با انسان و جهان به فعليت مى رسد ، غفلت مى ورزند . منها كردن انسان و جهان از ديدگاه روح و سلب ارتباطات مثبت با آن دو ، كارى است كه اينان پيش مى گيرند . دانش و بينش و گسترش روح در عظمتهاى جهان هستى و استعدادهاى انسانى براى اينان مفهومى ندارد . لذت آگاهيهاى مخلوط