تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٢ - شرح آيات

آداب دينى ميانتهى خود را عملى سازند.

اين هرگز درست نيست ... مشركان بدترين آفريدگانند، و هر كس از اهل كتاب كه به ارزشهاى حق دينى كافر شود/ ٢٦٦ و نسبت به مشركان مداهنه و چاپلوسى كند، او نيز همانند ايشان از بدترين آفريدگان است، و در اين امر بيم دادنى واضح و رسا براى ما- يعنى ما مؤمنان به قرآن- است كه هرگز گام خود را بر جاى گامهاى علماى يهود و نصارى نگذاريم، و نسبت به گردنكشان و مستكبران، به طمع معترف شدن ايشان به بخشى از دين، به سازش و مداهنه متوسل نشويم.

«شرّ البريّة» تعبيرى بسيار رسا است و چنان معنى مى‌دهد كه آنان از هر چه خدا آفريده است گمراهترند، ولى براى چه؟ زيرا كه پس از آمدن بيّنه حق را طرد كرده‌اند، و به بزرگترين فرستاده خدا كفر ورزيدند كه فصيحترين حجت و رساترين آژير و بيم دادن را با خود آورده بود.

[٧] و حتى اگر مستضعفان در زمين، براى نگاهدارى از دين خود به سر كوه‌ها و دل غارها پناه برده باشند، و در زمين به خاطر نگاهبانى از دين خويش آواره باشند، باز هم مؤمنان بهترين آفريدگان‌اند.

«إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ- كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى نيكو كردند، بهترين آفريدگان‌اند.» بدان سبب كه به برترين فرستاده ايمان آوردند، و از كاملترين برنامه پيروى كردند، و از درخشنده‌ترين نور به هدايت رسيدند.

خدا همه چيز را در زمين براى آدمى آفريد، ولى كدام انسان؟ آيا آن كس است كه كرامت نفس خود را از كف مى‌دهد، و آن را به لجن نادانى و فريب آلوده مى‌كند؟ هرگز ... چنين كسى در نزد خدا هيچ ارزشى ندارد، بلكه مقصود كسى است كه به خدا و رسالتهاى او ايمان داشته باشد و به انجام دادن كارهاى شايسته و نيكو بپردازد، و در نتيجه بزرگوارترين آفريده خدا شود.

در خبر در تأويل اين آيه از ابن عباس آمده است كه: چون نازل شد، پيامبر- صلى اللَّه عليه و آله- به على (ع) گفت: «او تويى و پيروانت، تو و شيعيانت روز