تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦ - شرح آيات
رسالت چنان پايهاى نمىنهادند، بعداً چنين بنايى بر آن استوار نمىشد.
٣- از آن رو كه انفاق و پيكار پيش از فتح مكّه دشوارتر و نسبت به انسانى كه دست بدان زده مبارز طلبانهتر بوده است و بسيارى از مصايب و مشكلات را براى او به وجود مىآورده، زيرا دشمنان رسالت آن را به عنوان فعاليّت سازمانهاى تبهكار مىشناختند. در فضيلت و برترى آن اقدامات همين بس كه چنان كس در شرايطى به كار پرداخته كه مبارزات و عكس العملهاى شديدترى را بر مىانگيخته و تمام مردم (به مبارزه با رسالت) سينه پيش داده و عرض اندام كرده بودند، و پيامبر (ص) وقتى مىگويد «بهترين كارها مخاطره آميزترين و گزندهترين آنهاست» به همين حقيقت اشاره مىكند. امّا انفاق پس از پيروزى و فتح مكه وسيله و راهى براى رسيد به مجد و افتخار اجتماعى است.
انفاق پيش از فتح مكه دلالت بر ژرفى ايمان دارد، زيرا انفاق كننده در آن زمان مىبايست از سه گردنه دشوار بگذرد: گردنه مالدوستى، و گردنه فشارهاى سياسى، و گردنه رقابتها و مبارز طلبيهاى اجتماعى. همچنين اقدام او به جنگ و پيكار و انفاق بدان هنگام انگيخته از روح ايمانى ناب او بوده نه آميزه عوامل جذب و دفع سود و زيان.
«لا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَ قاتَلَ أُولئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَ قاتَلُوا- آنان كه پيش از فتح (مكّه) انفاق كردند (با ديگران) برابر نيستند، آنان به درجه بزرگتر از كسانى باشند كه پس از فتح انفاق و پيكار كردند.» امّا سزاوار نيست كه اين برترى (تنها) سبب پيشرفت براى يك گروه و يا موجب نوميدى و احساس حقارت نزد گروهى ديگر شود، هم چنان كه اين برترى بدان معنى نيست كه پيوستگان بعدى را بهره و فضلى نباشد، هرگز ...
«وَ كُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنى- و خداوند همه را وعده نيكوترين پاداش داده.» يعنى بهشت و خرسندى و پاداش. قرآن در پايان اين آيه تأكيد مىكند كه