تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٢ - شرح آيات

مى‌خواست براى خود فرزندى برگيرد، از ميان مخلوقات خود هر چه را كه مى‌خواست برمى‌گزيد.» از اين آيه حقايق زير را درمى‌يابيم

نخست: برگرفتن فرزند اگر انجام پذيرد (كه انجام نخواهد گرفت) از طريق و به وسيله آن دروغگويان نيست، بلكه تنها خداست كه صاحب اين حق است، و اگر اين امر صورت گيرد آن فرزند فرزند اوست نه فرزند آنها، و اوست كه به جاى آنها او را اختيار و انتخاب مى‌كند، و هيچ كافرى را حقّ آن نيست كه بگويد فلان پسر خدا و نزديكترين مردم به اوست، بى‌آن كه اجازه و حقى در اين باره داشته باشد.

دوم: چنين چيزى انجام نمى‌يابد- يعنى اگر به فرزندى گرفتن صورت پذيرد- انتخاب و به گزينى صورت نمى‌گيرد، به سبب رابطه نسبى ميان خداى سبحان و بعضى از آفريدگانش، زيرا هر چيزى آفريده خداست، و در اصل آفرينش ميان چيزى با چيز ديگر برترى و تفاوتى وجود ندارد، و چنين نيست كه خدا در آفرينش بعضى چيزها هنگام احداث و ايجادش ممارست كرده باشد و در آفرينش بعضى چيزها به سادگى و سهولت كار را برگزار كرده باشد، هرگز ... و هيچ مراتبى در آفرينش، چنان كه فيلسوفان بدون حجّتى پنداشته‌اند، وجود ندارد، بلكه آن كار به وسيله به گزينى صورت مى‌يابد.

/ ٤٣٢ سوّم: در واقع به گزينى الهى از طريق ارزشهاى الهى است نه تفاضل و برترى جوهرى، زيرا تمام چيزها آفريدگانند، پس او را نيازى به هيچ يك از آنها نيست، چه او خود پيش از هر چيزى بوده است، پس چگونه نيازمند به چيزى شود كه از ازل نبوده، و به علاوه چگونه نيازمند به چيزى شود كه آن چيز در هستى يافتن خود نياز به آفريدگار سبحان خود دارد؟! ما اين بينشها را به ترتيب از سه كلمه «يتّخذ- برمى‌گيرد» و «اصطفى- به گزين كرد» و «مما يخلق- از آنچه مى‌آفريند» در مى‌يابيم.

«سبحانه- منزّه است او.»