تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٦ - شرح آيات

نمى‌يابد، بلكه تنها و تنها به وسيله حق چنين توفيقى مى‌يابد.

دليل يگانگى و قاهر بودن پروردگار و اين كه آسمانها و زمين را به حق آفريده است همين رفت و آمد شب و روز است كه آن را ملاحظه مى‌كنيم.

«يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهارِ وَ يُكَوِّرُ النَّهارَ عَلَى اللَّيْلِ‌- شب را به روز داخل مى‌كند و روز را به شب.» و در آمدن اين به فزونى يافتنش با كاستن آن و بر عكس انجام مى‌گيرد، پس خدا آسمانها و زمين را با حركت دقيق آنها كه نمى‌توانند به اندازه سرمويى در برابر آن مقاومت ورزند مقهور ساخته، و سپس آن دو را با نظامى دقيق مى‌گرداند و اين امر ما را هدايت مى‌كند كه او همه چيز را به حق قرار داده است.

«وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ- و آفتاب و ماه را رام گردانيد.» كه ما را هدايت بدان مى‌كند كه او قاهر است.

در حديث پشت در پشت از امام صادق (ع) آمده است

«بنگر برآمدن و تافتن آفتاب بر جهان كه چگونه آن را تدبير كرده، اگر خورشيد در جايى از آسمان برمى‌آمد و همان جا درنگ مى‌كرد و از آن جا فراتر نمى‌رفت پرتو و سودش به بسيارى از جهات نمى‌رسيد، زيرا كوه‌ها و ديوارها آن بخشها را از تابش آن مى‌پوشاندند، پس آن را گونه‌اى قرار داده است كه در آغاز روز از مشرق مى‌دمد و بر بخش روبروى خود در سمت مغرب مى‌تابد، سپس هم چنان مى‌گردد و بر بخشى را پس از بخشى ديگر پرتو مى‌افكند تا به مغرب مى‌رسد، و بر آن بخشى مى‌تابد كه در آغاز روز از پرتو آن پوشيده مانده بود، پس جايى از جايها نمى‌ماند كه سود نبرد و به سهمى از پرتو آفتاب كه براى آن مقدّر شده نرسد». [٨] «كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى‌- و هر يك تا زمانى معيّن در حركتند.»/ ٤٣٦ همان گونه كه خدا خورشيد و ماه را آفريده و آن دو را به قدرت خود رام كرده است، سرانجام آن دو نيز به دست اوست، و شايد دانشمندان از ميزان انرژى و