تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٤٥ - شرح آيات

آنچه را كه ميان آنهاست به باطل نيافريده‌ايم.» چگونه پروردگارى دستخوش باطل شود كه خليفه در زمين را جز از صالحان و كسانى كه ايشان را با سخت‌ترين امتحان آزموده تا به حق حكم كنند؛ قرار نمى‌دهد.

به راستى نشانه‌هاى حكمت رسا در كوچكترين چيزى كه خدا آفريده جلوه‌گر مى‌شود، در زنبور عسل و مورچه، در مو و كرك، در يك ياخته، در يك ذرّه، در پروتون و الكترون. پس چگونه اين حكمت در جوهر آفرينش آسمانها و زمين جلوه‌گر نشود؟ يا چگونه خدا آن دو را/ ٣٥٤ به باطل، بى‌حكمت، بى‌هدف و بى‌اندازه سنجى و ارزيابى آفريده باشد؟! او بسى منزّه و والاتر از آن است كه چنين كند.

«ذلِكَ ظَنُّ الَّذِينَ كَفَرُوا- اين گمان كسانى است كه كافر شدند.» زيرا آنها زندگى را با پيشداوريها و افكار كافرانه ارزيابى كردند و به حق راه نبردند. و با وجود اين در نفى آن به حدّ قطعى (علم) نرسيدند، زيرا به هر جا و به هر چيز نگريستند آثار قدرت و حكمت را ديدند.

«فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنَ النَّارِ- پس واى بر كافران از آتش،» زيرا خدا آسمانها و زمين را به حق آفريد، پس بيگمان هرگز نمى‌گذارد كه كافران بيهوده بروند بلكه ناگزير آنها را به سبب اعمالشان كه از حدّ معقول در مخالفت حق تجاوز كرده است مجازات مى‌كند و افسوس و هلاك نصيب آنهاست.

[٢٨] براى بيان اين حقيقت، پروردگار ما را به سنّت حق كه در هر چيزى آفريده شده است رهنمون مى‌شود كه نمى‌پذيرد پرهيزگاران كه از عذاب و اسباب و عوامل آن دورى مى‌كنند با گناهكاران يكسان باشند كه پروايى ندارند در چه درّه‌اى را مى‌سپارند و در چه گمراهه‌اى سرگردان شده‌اند و چه گناهى را مرتكب مى‌شوند.

«أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ‌- آيا كسانى را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‌اند.» و بدان وسيله حسنات را به دست آورده‌اند.

«كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ‌- همانند فساد كنندگان در زمين قرار