تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥١١ - شرح آيات

مى‌كند يا آياتى كه در رسالتهاى او براى مردم جلوه‌گر مى‌شود.

«أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ‌- يا بگويد: اگر خدا مرا هدايت كرده بود، بيگمان من از پرهيزگاران مى‌بودم.» بلى، خدا تمام اسباب هدايت را همچون آيات و مصلحان به وفور به انسان ارزانى مى‌دارد، امّا اگر آدمى خود آنها را نپذيرد وى را به برگزيدن حق در زندگى دنيا مجبور نمى‌سازد، زيرا دنيا سراى آزمون و امتحان است، وانگهى درست نيست كه انسان انتظار داشته باشد هدايت خود به خانه او بيايد بلكه واجب است او به جستجوى آن پردازد و مسئوليّتهايش را بر عهده گيرد.

/ ٥٢٠ و از اين آيه در مى‌يابيم كه بعضى از مردم بدين بهانه متوسّل خواهند شد، و خدا بيان مى‌كند كه آن بهانه و توجيه در پيشگاه او مردود است، هر گاه هدايت خواستى راهش همين است كه بر يأس و نوميدى چيره شوى، و روى به درگاه خدا آورى و پيش از رسيدن عذاب يا مرگ بدو سرسپارى و تسليم شوى، و راه حق و بهترين چيزى را كه نازل شده است پيروى كنى. اگر چنين كردى هدايت يافته خواهى بود، امّا راههاى ديگر از قبيل انتظار ساده و بى‌كوشش يا پيروى از راههاى منحرف در زندگى، يا هماهنگى و دنباله‌روى از رهبرى طاغوت يا پافشارى بر گناه با ستيزه يا نوميدى، تمام اين راهها به گمراهى منتهى مى‌شود.

[٥٨] انسان ناگزير بايد قضيّه‌اى مهم و قاطع را در مورد زندگى دنيا بداند و بشناسد، و آن اين است كه تنها فرصت او كه مى‌تواند در آن خود و اراده‌اش را بيازمايد همين است، پس اگر در اين دنيا و در اين آزمايش ناكام شود و شكست بخورد در آخرت نيز ناكام خواهد شد، و اگر در اين جا كامياب شود در آن جا نيز به نسبت شكست يا كاميابى خود در اين جا، نائل خواهد آمد.

«أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذابَ‌- يا چون عذاب را ببيند، بگويد.» كسى كه هنگامى كه نسبت به حق كفر مى‌ورزيد به ديده بصيرت عذاب را نمى‌ديد.

«لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ‌- اگر بار ديگر به ديگر باز