تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٢٩
به ما كينه ورزيدند و با ما جنگيدند و ما را تحقير كردند از آن درآيند، و همانا به راستى، از بزرگترين و آتش خيزترين درها باشد». [٨٩] هنگامى كه هر يك از گروهها از در مخصوص به خود درآيد نگهبانان دوزخ با آنان با سرزنش و پرسش روبرو شوند.
«وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آياتِ رَبِّكُمْ- و نگهبانان آتش گويند: آيا پيامبرانى از خود شما بر شما مبعوث نشدند تا آيات پروردگارتان را برايتان بخوانند؟» از يك سو رسولان بودند كه خود نزد شما آمدند و اين نعمتى است بزرگ كه خدا هدايت كنندهاى در جامعه مبعوث مىكند، و از سوى ديگر ايشان با شما بيگانه نبودند بلكه در ميان جامعه شما مىزيستند و به زبان شما سخن مىگفتند، و از جهت سوّم رسالت پروردگارتان را براى شما مىآورند و آيه به آيه شما را هدايت مىكردند.
«وَ يُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا- و شما را از ديدار چنين روز بترسانند؟» اين، در صورتى كه از ايشان پيروى مىكرديد براى راهنمايى شما و نجاتتان از دوزخ كافى بود.
/ ٥٤٠ و دوزخيان پاسخى بر ردّ اين حجّتهاى رسا نداشتند جز اين كه، «قالُوا بَلى- گفتند: بلى،» پس رهيابى، در صورتى كه عملا آن را مىخواستند ممكن بود.
«وَ لكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَى الْكافِرِينَ- ولى، بر كافران عذاب محقّق شده بود.»
[٨٩] - نور الثقلين، ج ٤، ص ٥٠٤، در مورد اين حديث شايان اشاره است كه كسانى كه ذكر شدهاند برجستگان ملازم درهاى هفتگانه بودهاند و گرنه هر كس كه در عمل با آنها تجانس داشته نيز با آنها وارد دوزخ مىشود، و ذكر كلمه «هفتگانه» براى بيان تخصيص و فزونى درهاست نه منحصر بودن آنها بدين هفت در و آن گروهها.