تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥١٨ - شرح آيات

شود كه بدان ايمان دارد يا طاغوتى كه بدو سر مى‌سپارد، هم چنان كه مراد از عبادت نيز تنها ركوع و سجود و مراسم عبادى خاصّى نيست كه انسان در برابر هر كس كه شريك خدا گرفته انجام مى‌دهد، بلكه كمك كردن به آنها و فرمانبردارى از آنها و حتى خشنودى روانى نسبت به آنها عبادت شمرده مى‌شود، و بر مؤمن واجب است كه تمام اينها را پس براند.

/ ٥٢٨ [٦٥] آن گاه خدا موضعگيرى قاطع نسبت به شرك و مشركان را بيان مى‌كند، و پيامبر خود (ص) را با تهديدى حقيقى بر حذر مى‌دارد، به اين كه اگر فرض شود او به خدا شرك آورده جزاى او همچون ديگر مردم خواهد بود. و وقتى كه پروردگار ما خطاب خود را به نزديكترين مردم به خود كه همان پيامبر محمّد (ص) است با وجود عصمت و دور بودن از گناه، اختصاص مى‌دهد براى آن است كه به ما بيان كند كه شرك نزد ذات متعال او بزرگترين گناهان است.

«وَ لَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ‌- به تو و پيامبران پيش از تو وحى شده است كه اگر شرك بياورى كردارت ناچيز گردد،» زيرا اعمال انسان وقتى پذيرفته خواهد بود كه چارچوب كلّى آن چارچوبى توحيدى باشد، اما اگر در حالى كه شرك مى‌آورى اعمالى شايسته انجام دهى هرگز سودى به تو نمى‌رساند.

«وَ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ‌- و حتما خود از زيان ديدگان خواهى بود.» اين نتيجه طبيعى ناچيز شدن عمل است، زيرا آنچه براى انسان رستگارى و كاميابى مى‌آورد همان كردار شايسته است و هنگامى كه آن كردار ناچيز و بى‌ارزش گردد كاميابى چگونه حاصل شود؟

شايد اين آيه از هراس انگيزترين آيات قرآن كريم باشد كه در اين درس در مقابل اميد بخش‌ترين آيات آمده و آن گفته خداى تعالى است كه: «قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ‌- بگو: اى بندگان من كه بر زيان خويش زياده‌