تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧ - شرح آيات

هيچ كس نمى‌تواند آن را ببندد و اگر از چيزى دريغ ورزد و خوددارى كند هيچ كس نمى‌تواند آن را بفرستد و روان سازد، پس او مسلّط و حكيم است، و اوست كه مردم را از آسمانها و زمين روزى مى‌دهد، و از نعمتهاى آشكار او رسالتهاى اوست كه مردم به عادت آنها را تكذيب مى‌كنند، اما امور به خداى سبحان باز مى‌گردد و روا نيست كه ما به زيب و زيور دنيا يا گمراه‌سازى غرور فريفته شويم. خدا ما را از شيطان پرهيز مى‌دهد و بر حذر مى‌دارد و ما را به دشمنى ورزى با او فرا مى‌خواند، زيرا او حزب خود را به عذاب دوزخ دعوت مى‌كند.

بدين سان در درس اوّل سوره فاطر يادآورى سه اصل را مى‌خوانيم و فرامى‌گيريم: توحيد، رسالت و روز قيامت.

/ ١٥

شرح آيات

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌- به نام خداى بخشنده مهربان.» بسمله‌ [١] نيز همانند تمام سوره به وسيله جبريل نازل شده است، و هنگامى كه بسمله نازل مى‌شد، اصحاب پيامبر در مى‌يافتند كه نزول سوره پيشين تمام شده و سوره‌اى ديگر مى‌آيد.

پيش از اين تأكيد كرديم كه «اسم اللَّه» يعنى صفات جلاليّه و جماليّه كه خدا را بدانها ياد مى‌كنند، مانند صفت عزّت (چيرگى) و قدرت (توانمندى) و عظمت (بزرگى) از صفات جلالى و صفت رحمت (مهربانى) و غفران (آمرزش) و خلق (آفرينش) و رزق (روزى رسانى) از صفات جمالى. پروردگار ما با يان و آن صفات آفريدگان را آفريده است. پس اگر رحمت و قدرت و علم خدا در كار نبود هستى پديد نمى‌آمد.

اگر پروردگار ما مقتدر و توانمند بود ولى رحيم و مهربان نبود، آفرينش را نمى‌آفريد، و براى چه آن را بيافريند؟ آرى، او ما را به رحمت خود آفريده است و