تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٩٠ - رهنمودهايى از آيات

/ ١٩٦

بگو: بلى، و شما خوار و بيچاره مى‌شويد

رهنمودهايى از آيات

گفتگوى اين درس پيرامون فرشتگان و روز رستاخيز است و اين دو موضوع به يكديگر مربوط مى‌شود زيرا انسان وقتى به روز جزا ايمان نداشته باشد مستقيما منكر جزا مى‌شود و به صورت غير مستقيم نيز به انكار پاداش مى‌پردازد، و اين وقتى است كه ادّعا مى‌كند فرشتگان چون فرزندان خداى سبحانند نزد خدا از او شفاعت و وساطت خواهند كرد.

وقتى سياق آيات به روح مسئوليّت توجّه دارد ناگزير بايد به بررسى اين هر دو موضعگيرى با هم بپردازد زير اين دو در فرايند نهايى كه همان گريز از مسئوليّت است مشترك‌اند.

شرك آوردن به خدا از طريق اعتقاد به ربوبيّت و پروردگارى فرشتگان يا جنّ يا خدايان دروغين و برساخته توجيهى نفسانى دارد كه همان كوشش براى فرار از مسئوليّت و بازخواست است. بر مردم دشوار است كه با وجود آگاهى از مسئوليّت آن را تحمل كنند، پس براى آن كه- به پندار خود- از نافذ بودن اوامر خدا رهايى يابند و از التزام به دين بگريزند، مى‌بينى كه پيش خود به دنبال توجيه نفسانى مى‌گردند كه آنها را بدين گمان و تصوّر افكند كه فرشتگان يا جنّ يا صالحانى چون عيسى (ع) خشم/ ١٩٧ و عذاب پروردگار را با شفاعت يا فديه دادن از آنها دور خواهند كرد.

روز قيامت روزى است كه مسئوليّت در آن روز به شكلى روشن و اكيد