تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٠ - شرح آيات

باشند. هم از لحاظ مادّى و ظاهرى و هم از لحاظ معنوى (يعنى به تن و به روح)، از اين رو است كه فرمان الهى به پيامبر چنين مى‌آيد

«فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّى حِينٍ‌- پس تا مدّتى از آنها روى بگردان!» و «حين» در اين جا وقتى كه در آن وقت به پيامبر و مؤمنان فرمان هجوم و جنگ با كافران، در سايه عنايت و يارى خدا مى‌رسد.

[١٧٥] در اثناى زمانى كه مؤمنان مجاهد از كافران و منافقان- مثلا- با هجرت جدا مى‌شوند بايد مراقب آنها و شاهد هر رويداد و وضعى باشند، و هر جنبشى كه قصد ايجاد تغييرى دارد بايد اوضاع را مراقبت و وضع دشمن را بررسى كند.

«وَ أَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ‌- عاقبتشان را ببين، آنها نيز خواهند ديد.» آنها نيز- به نوبه خود- عذاب را خواهند ديد و آن را از جانب خدا يا به دست مؤمنان دريافت مى‌كنند.

/ ٢٩٨ در اين آيه معنى تأكيد بر عاقبت براى پيامبران و لشكر خدا وجود دارد، گويى آن عاقبت برابر چشم همگان است، صالحان آن را مى‌نگرند و از آن شادمان مى‌شوند، و كافران آن را مى‌بينند و خشم و غضبشان از ديدن آن مى‌افزايد.

[١٧٦] عذاب خدا بر حسب خواستهاى انسان بر او وارد نمى‌شود، تا كافران بر كذب رسالت بدان احتجاج كنند و بگويند كه با خدا ستيزه كردند و او پاسخى به ستيزه آنها نداد و عذابى بر آنها نفرستاد، هرگز ... بلكه پروردگار ما عذاب را بر حسب حكمت ذات سبحان خود مى‌فرستد.

«أَ فَبِعَذابِنا يَسْتَعْجِلُونَ‌- آيا عذاب ما را به شتاب مى‌طلبند؟» چرا عذاب خدا را به شتاب مى‌طلبند؟ به راستى كه آن عذاب نابودى فراگير و شكست خرد كننده و آتش دوره كننده، و خوارى و ذلّت دردناك است.

[١٧٧] اين به مبارزه طلبى تمام از جانب كافران نسبت به پروردگار پيروزمند، همانا به سبب جهل آنها به قدرت او، و طبيعت عذابى است كه او بر ملحدان فرو مى‌فرستد.