تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٧ - شرح آيات
گسترده ناپيدا كرانه.
دانش بشر هم چنان در سطحى پايينتر از آن است كه به تمام ويژگيهاى جفت جفتى بودن پىبردن.
ما هر چه در شناخت نياز جفتها به يكديگر ژرفتر بينديشيم از دقّت تدبير و سلامت نظمى كه در اين مورد به كار رفته و نيروى تسلّطى كه بر آفريدگان چيرگى دارد بيشتر آگاه مىشويم و در نتيجه بيشتر و بيشتر فرصت شناخت پروردگارمان را به دست مىآوريم.
[٣٧] بگذاريد به اين افق پهناور كه فرا رويمان بىحدّ و مرزى كه بشناسيمش، گسترده است بنگريم،/ ١٣١ نه براى آن كه از نشانههاى آن بهراسيم، و نه براى آن كه از اين همه زيبايى كه در آن وجود دارد بهره جوييم، بلكه براى آن كه از آن و از خلال آن از خويشتن آگاه شويم و هشيارى افزاييم. به همين شب بنگريم كه پروردگار حكمت آموز ما لباس روز را از پرتو و گرما و گردش خورشيد بر آن مىپوشاند، سپس آن جامه را از پيكرش بيرون مىكشد و شب به همان گونه كه بود باز مىگردد و تاريك و آرام مىشود، مگر برخى از بقايا و رسوبات روز (كه تكاپويى در شب دارد). راستى را كه در اين نشانهاى است، بگذاريد آن را بنگريم.
«وَ آيَةٌ لَهُمُ اللَّيْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهارَ فَإِذا هُمْ مُظْلِمُونَ- شب نيز برايشان عبرتى ديگر است كه روز را از آن برمىكشيم و همه در تاريكى فرو مىروند.» بياييد اين بار هنگام غروب به شب بنگريم كه به حيوان ذبح شدهاى بدان گاه كه پوستش را مىكنند، مىنگريم، تا دست قدرت الهى را بنگريم كه چگونه اين كار را با لطف و مهارت و با نظامى دقيق صورت مىدهد.
[٣٨] و نشانه روز همانا اين گوى آتشين افروختهاى است كه ما خورشيدش مىناميم و از دختر خود، زمين يك ميليون و دويست هزار مرتبه بزرگتر است. چگونه در آسمان بآسودگى و دقّت حركت مىكند، و با حركتى بىانحراف