تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٦ - شرح آيات

تسبيحى شايسته آن كه جفتها را آفريد.

«مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ‌- چه از آنچه از زمين مى‌روياند.» پس گياهان را جفت جفت آفريد، از جمله گياهانى كه هنگام نزول قرآن شناخته شده بود و نيز آنچه پيشرفت دانش امروز كشف كرده است كه در هر گياهى اندامهاى نر و ماده وجود دارد، و آميزش آنها با دست و عمل بشر صورت مى‌گيرد- چنان كه مثلا آميزش و گرده‌افشانى درخت خرما به دست انسان انجام مى‌يابد- و يا بادها يا زنبور عسل و امثال آنها به بارورى آنها كمك مى‌كنند.

/ ١٣٠ «وَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ‌- و از نفسهايشان.» زيرا نياز به همسر ريشه عميق در جسم و جان دارد و منعكس كننده ضعف و ناتوانى بشر است؛ چه يك فرد با همسر خود كامل مى‌شود. حتى اگر دنيا را بگيرد باز براى زندگى نياز به همسر دارد. گاهى ميل جنسى چنان او را گيج و سرگشته مى‌كند كه عقلش را از او مى‌گيرد. يك بار ناپلئون- با همه گردنكشى و جهانگشايى كه داشت- به فرزند خود گفت: تو بر دنيا حكومت مى‌كنى. پسرش گفت: چگونه؟ گفت: چون تو بر مادرت فرمان مى‌رانى و مادرت بر من حكومت مى‌كند.

تاريخ داستانهاى زيادى را از ستمگران و گردنكشانى روايت مى‌كند كه در برابر زنان خود سر خم مى‌كردند. آيا اين خود دليل بر ضعف و ناتوانى اين عده نيست و آيا نشان نمى‌دهد كه اينان، على رغم پندارشان، خدا نيستند. مثلا، همين فرعون دشمن خود را- با وجود ترس از او- در خانه‌اش پرورش مى‌دهد؛ زيرا همسرش از او مى‌خواهد كه چنين كارى كند و فرعون اطاعت مى‌كند. اين امر به جهانيان ثابت كرد كه كسى كه خود را ربّ اعلى مى‌پندارد همسرش بر او حكومت مى‌كند.

«وَ مِمَّا لا يَعْلَمُونَ‌- و چه آن چيزهايى كه نمى‌شناسند.» حتّى ديگر موجودات يكديگر را كامل مى‌سازند، از هسته ناچيز و محدود در كوچكى (اتم) بگيريم- كه از پروتون و الكترون تشكيل شده- تا كهكشانهاى‌