تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٧٨ - رهنمودهايى از آيات

معناى واژه‌ها

٥٧ [غسّاق‌]: آنچه از پوست دوزخيان قطره قطره مى‌چكد، و آن را از شدت سياهى كه به سياهى شب تار مى‌ماند غسّاق ناميده‌اند. خداى تعالى گويد إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ‌ يعنى تا سياهى شب.

/ ٣٨٧

جدال اهل جهنّم با يكديگر چيزى است كه به حقيقت واقع شود

رهنمودهايى از آيات

آيات قرآنى آيات «مثانى» مشابهند، و از معانى اين كلمه آن است كه بر اساس مقابله و مقايسه مى‌گذرد: بهشت و دوزخ، نكوكار و تبهكار، خير و شر و ... و ... و چيزى با ابعاد و حدود (و تعريف به نفس خود) به درستى شناخته نمى‌شود مگر با مقايسه با اضداد خود، پس روز به وسيله مقايسه با شب شناخته مى‌شود و زندگى با مرگ و توانگرى با فقر.

پروردگار ما براى آن كه ما را با نعمتهاى بهشت آشنا كند از عذاب دوزخ سخن مى‌گويد كه در آن صاحب عقايد و كردارهايى مخالف و متضادّ با صاحبان نعمتهاى بهشتى جاى مى‌گيرند. و از خلال آياتى كه در تمامى قرآن آمده روشن مى‌شود كه مسافت ميان اين دو گونه سرانجام به كلّى از ميان رفته است، و هيچ منطقه ديگرى ميان آن دو وجود دارد، از اين رو براى آن كه انسان به بهشت درآيد كافى است كه خود را از دوزخ بيرون آورد، و چنان كه خدا گويد: «كُلُّ نَفْسٍ‌