الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٥ ص
(٢)
٣١ ص
(٣)
٥٣ ص
(٤)
٨٣ ص
(٥)
١١١ ص
(٦)
١٤٥ ص
(٧)
١٧١ ص
(٨)
١٩٩ ص
(٩)
٢٢١ ص
(١٠)
٢٦٣ ص
(١١)
٢٩١ ص
(١٢)
٣٤١ ص
(١٣)
٥ ص
(١٤)
٧ ص
(١٥)
٧ ص
(١٦)
١٠ ص
(١٧)
١٢ ص
(١٨)
١٨ ص
(١٩)
٢٠ ص
(٢٠)
٢٢ ص
(٢١)
٢٢ ص
(٢٢)
٢٤ ص
(٢٣)
٧٠ ص
(٢٤)
٣١ ص
(٢٥)
٧١ ص
(٢٦)
٧٢ ص
(٢٧)
٧٣ ص
(٢٨)
٧٤ ص
(٢٩)
٧٥ ص
(٣٠)
٧٦ ص
(٣١)
٧٧ ص
(٣٢)
٧٨ ص
(٣٣)
٥٣ ص
(٣٤)
٧٩ ص
(٣٥)
٧٠ ص
(٣٦)
٧١ ص
(٣٧)
٧٢ ص
(٣٨)
٧٣ ص
(٣٩)
٧٤ ص
(٤٠)
٧٥ ص
(٤١)
٧٦ ص
(٤٢)
٧٧ ص
(٤٣)
٧٨ ص
(٤٤)
٧٩ ص
(٤٥)
١٠٠ ص
(٤٦)
١٠١ ص
(٤٧)
٨٣ ص
(٤٨)
١٠٢ ص
(٤٩)
١٠٣ ص
(٥٠)
١٠٤ ص
(٥١)
١٠٥ ص
(٥٢)
١٠٦ ص
(٥٣)
١٠٧ ص
(٥٤)
١٠٨ ص
(٥٥)
١٠٩ ص
(٥٦)
١٢٠ ص
(٥٧)
١٢١ ص
(٥٨)
١٢٢ ص
(٥٩)
١٢٣ ص
(٦٠)
١٢٤ ص
(٦١)
١٢٥ ص
(٦٢)
١٢٦ ص
(٦٣)
١١١ ص
(٦٤)
١٢٧ ص
(٦٥)
١٢٨ ص
(٦٦)
١٢٩ ص
(٦٧)
١٨٠ ص
(٦٨)
١٨١ ص
(٦٩)
١٨٢ ص
(٧٠)
١٨٣ ص
(٧١)
١٨٤ ص
(٧٢)
١٨٥ ص
(٧٣)
١٨٦ ص
(٧٤)
١٨٧ ص
(٧٥)
١٨٨ ص
(٧٦)
١٤٥ ص
(٧٧)
١٨٩ ص
(٧٨)
٢٠٠ ص
(٧٩)
٢٠١ ص
(٨٠)
٢٠٢ ص
(٨١)
٢٠٣ ص
(٨٢)
٢٠٤ ص
(٨٣)
٢٠٥ ص
(٨٤)
٢٠٦ ص
(٨٥)
٢٠٧ ص
(٨٦)
٢٠٨ ص
(٨٧)
٢٠٩ ص
(٨٨)
٢٢٠ ص
(٨٩)
٢٢١ ص
(٩٠)
٢٢٢ ص
(٩١)
٢٢٣ ص
(٩٢)
٢٢٤ ص
(٩٣)
٢٢٥ ص
(٩٤)
٢٢٦ ص
(٩٥)
٢٢٧ ص
(٩٦)
١٧١ ص
(٩٧)
٢٢٨ ص
(٩٨)
٢٢٩ ص
(٩٩)
٢٢٠ ص
(١٠٠)
٢٢١ ص
(١٠١)
٢٢٢ ص
(١٠٢)
٢٢٣ ص
(١٠٣)
٢٢٤ ص
(١٠٤)
٢٢٥ ص
(١٠٥)
٢٢٦ ص
(١٠٦)
٢٢٧ ص
(١٠٧)
٢٢٨ ص
(١٠٨)
٢٢٩ ص
(١٠٩)
٢٤٠ ص
(١١٠)
٢٤١ ص
(١١١)
٢٤٢ ص
(١١٢)
٢٤٣ ص
(١١٣)
١٩٩ ص
(١١٤)
٢٤٤ ص
(١١٥)
٢٤٥ ص
(١١٦)
٢٤٦ ص
(١١٧)
٢٤٧ ص
(١١٨)
٢٤٨ ص
(١١٩)
٢٤٩ ص
(١٢٠)
٧٠٠ ص
(١٢١)
٧٠١ ص
(١٢٢)
٧٠٢ ص
(١٢٣)
٧٠٣ ص
(١٢٤)
٧٠٤ ص
(١٢٥)
٧٠٥ ص
(١٢٦)
٢٢١ ص
(١٢٧)
٧٠٦ ص
(١٢٨)
٧٠٧ ص
(١٢٩)
٧٠٨ ص
(١٣٠)
٧٠٩ ص
(١٣١)
٧١٠ ص
(١٣٢)
٧١١ ص
(١٣٣)
٧١٢ ص
(١٣٤)
٧١٣ ص
(١٣٥)
٧١٤ ص
(١٣٦)
٧١٥ ص
(١٣٧)
٧١٦ ص
(١٣٨)
٧١٧ ص
(١٣٩)
٧١٨ ص
(١٤٠)
٧١٩ ص
(١٤١)
٧٢٠ ص
(١٤٢)
٧٢١ ص
(١٤٣)
٧٢٢ ص
(١٤٤)
٧٢٣ ص
(١٤٥)
٧٢٤ ص
(١٤٦)
٧٢٥ ص
(١٤٧)
٧٢٦ ص
(١٤٨)
٧٢٧ ص
(١٤٩)
٧٢٨ ص
(١٥٠)
٧٢٩ ص
(١٥١)
٢٦٣ ص
(١٥٢)
٧٣٠ ص
(١٥٣)
٧٣١ ص
(١٥٤)
٧٣٢ ص
(١٥٥)
٧٣٣ ص
(١٥٦)
٧٣٤ ص
(١٥٧)
٧٣٥ ص
(١٥٨)
٧٣٦ ص
(١٥٩)
٧٣٧ ص
(١٦٠)
٢٩١ ص
(١٦١)
٧٣٨ ص
(١٦٢)
٧٣٩ ص
(١٦٣)
٧٤٠ ص
(١٦٤)
٧٤١ ص
(١٦٥)
٧٤٢ ص
(١٦٦)
٧٤٣ ص
(١٦٧)
٧٤٤ ص
(١٦٨)
٧٤٥ ص
(١٦٩)
٧٤٦ ص
(١٧٠)
٧٤٧ ص
(١٧١)
٧٤٨ ص
(١٧٢)
٧٤٩ ص
(١٧٣)
٧٥٠ ص
(١٧٤)
٧٥١ ص
(١٧٥)
٣٤١ ص
(١٧٦)
٧٥٢ ص
(١٧٧)
٧٥٣ ص
(١٧٨)
٧٥٤ ص
(١٧٩)
٧٥٥ ص
(١٨٠)
٧٥٦ ص
(١٨١)
٧٥٧ ص
(١٨٢)
٧٥٨ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ٣٥٠

أيها الناس، إنكم بايعتموني على ما بويع عليه من كان قبلي، وإنما الخيار للناس قبل أن يبايعوا، فإذا بايعوا فلا خيار لهم.

وإن على الإمام الاستقامة وعلى الرعية التسليم. وهذه بيعة عامة من رغب عنها رغب عن دين الإسلام، واتّبع غير سبيل أهله.

ولم تكن بيعتكم إياي فلتة، وليس أمري و أمركم واحداً، وإني أريدكم لله، وأنتم تريدونني لأنفسكم. وأيم الله لأنصحن للخصم، ولأنصفن للمظلوم.

وقد بلغني عن سعد، وابن مسلمة، وأسامة وعبد الله، وحسان بن ثابت، أمور كرهتها. والحق بيني وبينهم[١].

ونقول:

١ ـ إن كلام علي (عليه السلام) هنا يدل على أن اعتزال سعد، وابن عمر، وابن مسلمة، وحسان بن ثابت، وأسامة لم يكن عن البيعة، بل كان عن امر تفرض عليهم البيعة القيام به..

إذ هو يقول لهم: إنكم بعد أن بايعتم لا يحق لكم الاعتزال وعدم القيام بما يجب عليكم القيام به.. وإنما يحق لكم هذا قبل أن تبايعوا، أما بعد البيعة فلا خيار لكم.


[١] بحار الأنوار ج٣٢ ص٣٣ والإرشاد للمفيد ص١٣٠ في الفصل رقم١٦ و (ط دار المفيد سنة ١٤١٤هـ) ج١ ص٢٣٤ ونهج السعادة ج١ ص٢٠٨ و (ط مؤسسة الأعلمي) ج١ ص١٩٦ وأعيان الشيعة ج١ ص٤٤٤.