الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٥ ص
(٢)
٣١ ص
(٣)
٦٣ ص
(٤)
٩٧ ص
(٥)
١٢١ ص
(٦)
١٤٧ ص
(٧)
١٨٥ ص
(٨)
٢١٩ ص
(٩)
٢٣٧ ص
(١٠)
٢٧١ ص
(١١)
٢٨٣ ص
(١٢)
٣٠٩ ص
(١٣)
٥ ص
(١٤)
٧ ص
(١٥)
١٧ ص
(١٦)
١٩ ص
(١٧)
٢٢ ص
(١٨)
٢٢ ص
(١٩)
٢٣ ص
(٢٠)
٢٣ ص
(٢١)
٢٤ ص
(٢٢)
٢٦ ص
(٢٣)
٧٠ ص
(٢٤)
٧١ ص
(٢٥)
٧٢ ص
(٢٦)
٧٣ ص
(٢٧)
٣١ ص
(٢٨)
٧٤ ص
(٢٩)
٧٥ ص
(٣٠)
٧٦ ص
(٣١)
٧٧ ص
(٣٢)
٧٨ ص
(٣٣)
٧٩ ص
(٣٤)
٦٣ ص
(٣٥)
١٧٠ ص
(٣٦)
١٧١ ص
(٣٧)
١٧٢ ص
(٣٨)
١٧٣ ص
(٣٩)
١٧٤ ص
(٤٠)
١٧٥ ص
(٤١)
١٧٦ ص
(٤٢)
١٧٧ ص
(٤٣)
١٧٨ ص
(٤٤)
١٧٩ ص
(٤٥)
١٩٠ ص
(٤٦)
١٩١ ص
(٤٧)
١٩٢ ص
(٤٨)
١٩٣ ص
(٤٩)
١٩٤ ص
(٥٠)
١٩٥ ص
(٥١)
١٩٦ ص
(٥٢)
١٩٧ ص
(٥٣)
١٩٨ ص
(٥٤)
١٩٩ ص
(٥٥)
٩٧ ص
(٥٦)
٢٢٠ ص
(٥٧)
٢٢١ ص
(٥٨)
٢٢٢ ص
(٥٩)
٢٢٣ ص
(٦٠)
٢٢٤ ص
(٦١)
٢٢٥ ص
(٦٢)
٢٢٦ ص
(٦٣)
٢٢٧ ص
(٦٤)
٢٢٨ ص
(٦٥)
٢٢٩ ص
(٦٦)
٢٢٠ ص
(٦٧)
٢٢١ ص
(٦٨)
٢٢٢ ص
(٦٩)
٢٢٣ ص
(٧٠)
١٢١ ص
(٧١)
٢٢٤ ص
(٧٢)
٢٢٥ ص
(٧٣)
٢٢٦ ص
(٧٤)
٢٢٧ ص
(٧٥)
٢٢٨ ص
(٧٦)
٢٢٩ ص
(٧٧)
٢٣٠ ص
(٧٨)
٢٣١ ص
(٧٩)
٢٣٢ ص
(٨٠)
٢٣٣ ص
(٨١)
٢٣٤ ص
(٨٢)
١٤٧ ص
(٨٣)
٢٣٥ ص
(٨٤)
٢٣٦ ص
(٨٥)
٢٣٧ ص
(٨٦)
٢٣٨ ص
(٨٧)
٢٣٩ ص
(٨٨)
٢٣٠ ص
(٨٩)
٢٣١ ص
(٩٠)
٢٣٢ ص
(٩١)
٢٣٣ ص
(٩٢)
٢٣٤ ص
(٩٣)
٢٣٥ ص
(٩٤)
٢٣٦ ص
(٩٥)
٢٣٧ ص
(٩٦)
٢٣٨ ص
(٩٧)
٢٣٩ ص
(٩٨)
٢٤٠ ص
(٩٩)
٢٤١ ص
(١٠٠)
٢٤٢ ص
(١٠١)
٢٤٣ ص
(١٠٢)
٢٤٤ ص
(١٠٣)
٢٤٥ ص
(١٠٤)
٢٤٦ ص
(١٠٥)
٢٤٧ ص
(١٠٦)
٢٤٨ ص
(١٠٧)
٢٤٩ ص
(١٠٨)
٢٦٠ ص
(١٠٩)
١٨٥ ص
(١١٠)
٢٦١ ص
(١١١)
٢٦٢ ص
(١١٢)
٢٦٣ ص
(١١٣)
٢٦٤ ص
(١١٤)
٢٦٥ ص
(١١٥)
٢٦٦ ص
(١١٦)
٢٦٧ ص
(١١٧)
٢٦٨ ص
(١١٨)
٢٦٩ ص
(١١٩)
٧٠٠ ص
(١٢٠)
٧٠١ ص
(١٢١)
٢١٩ ص
(١٢٢)
٧٠٢ ص
(١٢٣)
٧٠٣ ص
(١٢٤)
٧٠٤ ص
(١٢٥)
٧٠٥ ص
(١٢٦)
٧٠٦ ص
(١٢٧)
٧٠٧ ص
(١٢٨)
٧٠٨ ص
(١٢٩)
٢٣٧ ص
(١٣٠)
٧٠٩ ص
(١٣١)
٧١٠ ص
(١٣٢)
٧١١ ص
(١٣٣)
٧١٢ ص
(١٣٤)
٧١٣ ص
(١٣٥)
٧١٤ ص
(١٣٦)
٧١٥ ص
(١٣٧)
٧١٦ ص
(١٣٨)
٧١٧ ص
(١٣٩)
٧١٨ ص
(١٤٠)
٢٧١ ص
(١٤١)
٧١٩ ص
(١٤٢)
٧٢٠ ص
(١٤٣)
٧٢١ ص
(١٤٤)
٧٢٢ ص
(١٤٥)
٢٨٣ ص
(١٤٦)
٧٢٣ ص
(١٤٧)
٧٢٤ ص
(١٤٨)
٧٢٥ ص
(١٤٩)
٧٢٦ ص
(١٥٠)
٧٢٧ ص
(١٥١)
٧٢٨ ص
(١٥٢)
٧٢٩ ص
(١٥٣)
٧٣٠ ص
(١٥٤)
٧٣١ ص
(١٥٥)
٣٠٩ ص
(١٥٦)
٧٣٢ ص
(١٥٧)
٧٣٣ ص
(١٥٨)
٧٣٤ ص
(١٥٩)
٧٣٥ ص
(١٦٠)
٧٣٦ ص
(١٦١)
٧٣٧ ص
(١٦٢)
٧٣٨ ص
(١٦٣)
٧٣٩ ص
(١٦٤)
٧٤٠ ص
(١٦٥)
٧٤١ ص
(١٦٦)
٧٤٢ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ٣٤٧

٨ ـ (ولما تكلم ابن خلدون في فصل: أن حملة العلم في الإسلام أكثرهم من العجم، من مقدمة العبر إلخ..)[١].

قال: (من الغريب الواقع: أن حملة العلم في الملة الإسلامية أكثرهم العجم، لا من العلوم الشرعية، ولا من العلوم العقلية[٢]، إلا في القليل النادر. وإن كان منهم العربي في نسبته، فهو أعجمي في لغته، ومرباه، ومشيخته، مع أن الملة عربية، وصاحب شريعتها عربي..).

إلى أن قال بعد ذكره أمثلة على ذلك: (..ولم يقم بحفظ العلم وتدوينه إلا الأعاجم. وظهر مصداق قوله (صلى الله عليه وآله): لو تعلق العلم بأكناف السماء لناله قوم من أهل فارس إلخ..)[٣].

٩ ـ وقال الزمخشري:

قال قرشي: سألني سعيد بن المسيّب عن أخوالي.

فقلت: أمي فتاة.

فنقصت في عينه، فأمهلت حتى دخل عليه سالم بن عبد الله بن عمر، فقلت: من أمه؟!

قال: فتاة.


[١] التراتيب الإدارية ج٢ ص٣١٨ والمحصول للرازي ج١ ص٢٩.

[٢] أي: سواء أكان من العلوم الشرعية، أو من العلوم العقلية، كما جرى عليه ابن خلدون في تعبيراته.

[٣] راجع: مقدمة ابن خلدون ص٥٤٣ ـ ٥٤٥.