آرى كبر و غرور حجابى است كه سبب مى‌شود انسان حق را باطل و باطل را حق ببيند، حجابى كه شاهراه‌هاى سعادت را از نظر پنهان مى‌كند و كوره راه‌هاى خطرناك ضلالت را شاهراه سعادت نشان مى‌دهد، چه بدبختى از اين بالاتر كه انسان تمام نشانه‌هاى حق را ناديده بگيرد و قدم در راه ضلالت بگذارد و گمان كند در مسير سعادت گام برمى‌دارد.

***

در دوازدهمين آيه‌ مى‌فرمايد: «به يقين خداوند از آنچه آنها پنهان مى‌كنند يا آشكار مى‌سازند با خبر است او مستكبران را دوست نمى‌دارد»، (لَاجَرَمَ انَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَ مَا يُعْلِنُونَ انَّهُ لَايُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ). [١]

شبيه اين تعبير در قرآن مجيد كراراً ديده مى‌شود مانند:

«وَاللَّهُ لَايُحِبُّ الظَّالِمِينَ؛ خدا ظالمان را دوست ندارد» (سوره آل عمران، آيه ١٤٠)

«وَاللَّهُ لَايُحِبُّ الْمُفْسِدينَ؛ خداوند مفسدان را دوست ندارد» (سوره مائده، آيه ٦٤)

«انَّ اللَّهَ لَايُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ؛ خداوند تجاوزگران را دوست ندارد» (سوره مائده، آيه ٨٧)

«انَّهُ لَايُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ؛ خداوند اسرافكاران را دوست ندارد» (سوره انعام، آيه ١٤١)

«انَّ اللَّهَ لَايُحِبُّ الْخَائِنِينَ؛ خداوند خائنان را دوست ندارد» (سوره انفال، آيه ٥٨)

«انَّ اللَّهَ لَايُحِبُّ الْفَرِحِينَ؛ خداوند شادى كنندگان مغرور و سركش را دوست نمى‌دارد» (سوره قصص، آيه ٧٦)

در آيه مورد بحث مى‌فرمايد: «انَّهُ لَايُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ».

دقّت در اين گونه تعبيرات نشان مى‌دهد كه رابطه خاصّى در ميان آنها وجود دارد.

مى‌توان گفت قدر مشترك ميان صفات رذيله‌اى كه در آيات هفتگانه بالا آمده، همان‌ حبّ ذات و خود بزرگ‌بينى‌ است كه سرچشمه‌ «ظلم» و «فساد» و «اسراف» و «فخرفروشى» بر ديگران مى‌شود.

اينكه مى‌فرمايد: خدا اين گروه‌هاى هفتگانه را دوست ندارد، مفهومش اين است كه آنها را از ساحت قدسش طرد مى‌كند؛ چرا كه بدترين و خطرناكترين رذايل اخلاقى كه‌

[١]-/ نحل، ٢٣