آيين نياكانشان چه امتيازى دارد؟ سخن آنها فقط اين بود كه ما بايد آيين نياكان خود را حفظ كنيم، خواه حق باشد يا باطل! ارزش واقعى براى ما همين است و بس، سپس آن را با سوء ظن نيز آميختند و گفتند آنچه را موسى عليه السلام به عنوان آيين الهى ارائه مى‌دهد در واقع مقدّمه‌اى است براى رسيدن به مقاصد سياسى و حكومت بر مردم، نه خدايى در كار است و نه وحى آسمانى! اين بدبينى نيز از آثار همان تعصّب و لجاجت بود كه جهت فرار از حق، عذر و بهانه‌هاى واهى براى خود مى‌تراشيدند.

و شايد آنها از اين بيم داشتند كه اگر نور هدايت از طريق آيين موسى عليه السلام بر افكار مصريان بيفتد، هم آيين خرافى نياكانشان را از دست مى‌دهند، و هم حكومتى را كه بر اساس آن بنيان نهاده بودند. به همين دليل با تمام قدرت در برابر آن به پا خاستند و مردم را به تعصّب و لجاجت تشويق كردند و از آنجا كه درباريان فرعون همه چيز را براى ادامه حكومت خود مى‌خواستند، تصوّرشان اين بود كه موسى و هارون نيز همه چيز را ابزار وصول به حكومت كرده‌اند.

اين رشته در طول تاريخ همچنان ادامه مى‌يابد تا عصر رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌رسد.

در هفتمين‌ آيه نيز مى‌بينيم كه عامل اصلى انحراف مشركان عرب تقليد كوركورانه و تعصّب است كه درهاى معرفت و شناخت را از هر سو به روى صاحبان اين صفات رذيله مى‌بندد، مى‌فرمايد: «هنگامى كه به آنها (مشركان عرب) گفته شود از آنچه خدا نازل كرده است پيروى كنيد مى‌گويند: ما از آنچه پدران خود را بر آن يافتيم پيروى مى‌نماييم»، (وَ اذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا انْزلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا الْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَائَنَا ...). [١]

و قرآن بلافاصله در پايان اين آيه جواب دندان شكنى به آنها مى‌دهد و مى‌گويد:

«مگر نه اين است كه پدران آنها چيزى نمى‌فهميدند و هدايت نيافتند»؟ (... اوَلَوْ كَانَ آبَائُهُمْ لَايَعْقِلُونَ شَيْئاً وَ لَايَهْتَدُونَ). [٢]

تعبيرات آيه نشان مى‌دهد كه آنها انكار نمى‌كردند كه آنچه را پيغمبر آورده‌ «مَا انْزَلَ اللَّهُ» و فرمان الهى است، بلكه به قدرى گرفتار جهل و تعصّب بودند كه آيين نياكانشان را

[١]-/ بقره، ١٧٠

[٢]-/ همان مدرك‌