اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨١ - پيشگيرى و درمان بخل

بخيل‌ترين مردم كسى است كه حتّى در سلام كردن بخل مى‌ورزد!». [١]

٤- حديث ديگرى از همان حضرت صلى الله عليه و آله نقل شده است: «الْبَخيلُ حَقّاً مَنْ ذُكِرْت‌ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَىَّ؛ بخيل‌ترين اشخاص كسى است كه نزد او اسم من برده شود و او صلوات نفرستد». [٢]

٥- از برخى روايات استفاده مى‌شود كه بعضى از مراحل‌ «بخل» را تحت عنوان‌ «لئيم» بودن، ذكر كرده‌اند كه درجه شديد «بخل» است. رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌فرمايند: «الرِّجَالُ ارْبَعَةٌ سَخىٌ وَ كَريمٌ وَ بَخيلٌ وَ لَئيمٌ، فَالسَّخىُ الذّي يَأْكُلُ وَ يُعْطِىَ و الكَريمُ الّذى لايَأْكُلُ وَ يُعطِىُ وَ البَخيلُ الّذى يَأكُلُ و لايُعطِىُ وَ اللّئيمُ الّذى لايَأكُلُ و لايُعطِىُ؛ افراد چهار دسته هستند: بعضى سخى هستند و بعضى كريم و بعضى بخيل و بعضى لئيم؛ سخى كسى است كه از اموالش هم خود استفاده مى‌كند و هم به ديگران مى‌بخشد و كريم كسى است كه خودش نمى‌خورد و به ديگران مى‌بخشد و بخيل كسى است كه (فقط) خودش مصرف مى‌كند و به ديگران نمى‌بخشد و لئيم كسى است كه نه خودش مى‌خورد و نه به ديگران مى‌بخشد». [٣]

پيشگيرى و درمان بخل‌

براى درمان بيماريهاى اخلاقى همانند بيماريهاى جسمانى بايد به سراغ ريشه‌ها رفت؛ زيرا تا ريشه‌ها نخشكند، بيمارى همچنان وجود دارد، هرچند به صورت موقت آثار آن زايل شود.

از آنجا كه انگيزه‌هاى‌ «بخل» متعدد است، بايد ريشه‌يابى نمود؛ زيرا بعضى به خاطر علاقه زياد به شهوات دنيا، به اموال خود كه وسيله‌اى براى وصول به شهوات است، عشق مى‌ورزند؛ به طورى كه حاضر نيستند كمترين چيزى در اختيار كسى بگذارند. اين افراد بايد به سراغ امورى روند كه اين عشق و علاقه را از ميان مى‌برد. به عواقب دردناك شهوترانى و سرانجام دنياپرستان شهوتران بينديشند تا از آن باز ايستند و بدانند چه‌

[١]-/ بحارالانوار، جلد ٧٣، صفحه ٤

[٢]-/ بحار جلد ٧٠، صفحه ٣٠٦

[٣]-/ بحارالانوار، جلد ٦٨، صفحه ٣٥٦