اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٦ - آرزوهاى مثبت و سازنده

تبديل مى‌كند و عشق به علم و دانش و معرفة اللَّه را جايگزين عشق به مال و جاه و مقام مى‌سازد.

نكته ديگر اينكه آرزوها مراتبى دارد، گاه انسان آرزو مى‌كند عمر بسيار طولانى يا جاويدان! داشته باشد، همان گونه كه قرآن درباره گروهى از قوم يهود مى‌فرمايد: «... يَوَدُّ احَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ الْفَ سَنَةٍ ...؛ (آنها چنان علاقه به دنيا دارند كه) هر يك از آنها آرزو دارد هزار سال عمر كند»! [١]

اگر هزار سال به معنى تعداد باشد دليل بر تقاضاى عمر بسيار طولانى است و اگر عدد تكثير باشد دليل بر تقاضاى عمر نامحدود است.

گروهى آرزوهايى در مراحل پايين‌تر دارند، آرزوى صد سال زيستن، پنجاه سال، ده سال يا كمتر، از روايات استفاده مى‌شود كه همه اينها جزء آرزوهاى دراز محسوب مى‌شود (البتّه در صورتى كه هدف جنبه‌هاى مادّى و زرق و برق دنيا باشد، نه جنبه‌هاى معنوى و الهى و كمك به پيشرفت جامعه انسانى).

از سوى ديگر امانى و آرزوها انواع مختلفى پيدا مى‌كند، گاه آرزوها به سوى مسائل مادّى هدف‌گيرى مى‌كند و گاه مقام و گاه شهوات و گاه همه اينها.

تمام اقسام آرزوهاى دور و دراز، زشت و نكوهيده است هر چند بعضى زشت‌تر از بعض ديگر محسوب مى‌شود.

آرزوهاى مثبت و سازنده‌

آخرين سخن در بحث طول امل پيرامون اين مطلب است كه هميشه آرزوها جنبه منفى ندارد و نشانه انحطاط شخصيّت و سقوط اخلاقى نيست.

زيرا اگر آرزوها متوجّه ارزشهاى والاى انسانى باشد و يا جنبه مردمى و اجتماعى پيدا كند و در مسير تكامل و پيشرفت واقعى انسانها و درجات كمال قرار گيرد و انسان را به تلاش و كوشش بيشتر در اين راهها وادارد، بدون شك چنين آرزويى هر قدر طولانى‌

[١]-/ بقره، ٩٦