از سوى سوّم به اين حقيقت بينديشد كه ما اعتقاد به معاد و سراى آخرت و حساب و كتاب الهى و پاداش كيفر اعمال داريم و اين جهان را منزلگاهى در مسير يك سفر طولانى مى‌دانيم و برنامه ما در اين جهان آماده شدن و اندوختن زاد و توشه است نه اقامتگاهى براى هميشه ماندن!

و نيز انديشه كند كه حرص در اندوختن و ذخيره كردن اموال و برنامه‌ريزى براى رسيدن به آرزوها و آمال، هرگز مايه سعادت انسان نمى‌شود، بلكه دائماً او را به درد و رنج گرفتار مى‌سازد.

و انديشه كند كه مهمترين آرامش، آرامش روح و وجدان است كه آن از طريق تقوا و توكّل بر پروردگار فراهم مى‌شود نه از طريق حرص و ولع و دنياپرستى!

بهترين راه براى وصول به اين هدف همان است كه در حديث نبوى معروف آمده است فرمود: «خُذْ مِنْ دُنْيَاكَ لِآخِرَتِكَ وَ مِنْ حَيَاتِكَ لِمَوْتِكَ، وَ مِنْ صِحَّتِكَ لِسُقْمِكَ، فَانّكَ لَاتَدْرِى مَا اسْمُكَ غَداً؛ از دنيايت براى آخرتت بهره گير و از زندگانيت براى مرگ (و زندگى بعد از آن) و از تندرستيت براى زمان بيمارى استفاده كن، چرا كه نمى‌دانى فردا نام تو چيست (آيا تو را زنده مى‌نامند يا جزء مردگان، سالم مى‌گويند يا بيمار؟)». [١]

عامل ديگر براى آرزوهاى دراز هواپرستى و عشق به دنياست، هر قدر از اين علاقه كاسته شود دامنه آرزوها كوتاه‌تر مى‌گردد و به عكس هر اندازه انسان دلبستگى بيشتر به دنيا پيدا كند، دامنه آرزوها گسترده‌تر مى‌شود.

براى رسيدن به اين هدف، يعنى كوتاه كردن دامنه آرزوها يكى از مؤثّرترين راهها ياد مرگ است كه پرده‌ها را از جلو چشم بصيرت انسان برمى‌گيرد و واقعيّت‌هاى زندگى را براى او آشكار مى‌سازد.

به همين دليل اميرمؤمنان على عليه السلام در پايان خطبه ٩٩ از نهج البلاغه مى‌فرمايد: «الَا فَاذْكُرُوا هَادِمَ اللَّذَّاتِ، وَ مُنَغِّصَ الشَّهَوَاتِ، وَ قَاطِعَ الْامْنِيَّاتِ؛ به هوش باشيد و به ياد چيزى بيفتيد كه لذّات را در هم مى‌كوبد و شهوات را بر هم مى‌زند و آرزوها را قطع مى‌كند».

و در حديث ديگرى از نبىّ اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم كه در ضمن سخنانش فرمود: «عُدَّ

[١]-/ بحارالانوار، جلد ٧٤، صفحه ١٢٢