١٠- در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آمده است كه روزى به اصحاب فرمود: «اكُلُّكُمْ يُحِبُّ انْ يَدْخُلَ الجَنّةَ؟؛ آيا همه شما دوست داريد وارد بهشت شويد»؟!

«قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ؛ همگى عرض كردند آرى اى رسول خدا»!

فرمود: «قَصِّرُوا مِنَ الْامَلِ وَ اجْعَلُوا آجَالَكُمْ بَيْنَ ابْصَارِكُمْ وَ اسْتَحْيُوا مِنَ اللَّهِ حَقَّ الْحَيَاءِ؛ دامنه آرزوها را كوتاه كنيد و مرگ را در مقابل چشم خود قرار دهيد و از خداوند (و مخالفت فرمان او) آن گونه كه شايسته است شرم كنيد». [٢]

١١- باز در حديث پرمحتواى ديگرى از اميرمؤمنان على عليه السلام آمده است: «انَّ الْامَلَ يُذْهِبُ الْعَقْلَ، وَ يُكَذِّبُ الْوَعْدَ، وَ يَحِثُّ عَلَى الْغَفْلَةِ وَ يُورِثُ الْحَسْرَةَ؛ آرزوهاى دراز عقل انسان را مى‌برد و وعده آخرت را دروغ مى‌شمرد و انسان را به غفلت وامى‌دارد و سرانجام آن، حسرت و ندامت است»! [٣]

١٢- اين بحث را با روايت ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله- به عنوان‌ «خِتَامُهُ مِسْكٌ» پايان مى‌دهيم، در اين حديث آمده است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله سه عدد چوب را گرفت، يكى را پيش روى خود در زمين فرو كرد، ديگرى را در كنار آن و سوّمى را در فاصله دورتر، سپس فرمود: آيا مى‌دانيد اين چيست؟ عرض كردند: خدا و رسولش آگاه‌ترند، فرمود:

«هَذَا الْانْسَانُ! وَ هَذَا الْاجَلُ! وَ هَذَا الْامَلُ يَتَعَاطَاهُ ابْنُ آدَمَ وَ يَخْتَلِجَهُ الْاجَلُ دُونَ الْامَلُ!؛ اين (چوب اول) انسان است و اين (چوب دوم) سرآمد عمر است و اين (چوب سوم كه در نقطه دورى در زمين فرو شده بود) آرزوهاى دراز انسان است، (آرى) پيش از آنكه انسان به آرزوهايش برسد دست اجل گريبان او را خواهد گرفت»! [٤]

در احاديث بالا كه گلچينى بود از احاديث فراوانى كه در منابع معروف اسلامى درباره طول امل آمده است به خوبى گستردگى خطرات و عواقب شوم اين رذيله اخلاقى را نشان مى‌دهد و ثابت مى‌كند كه آرزوهاى دراز از بزرگترين دشمنان سعادت انسان و مانع قرب او در پيشگاه خداست.

***

[١]-/ غررالحكم، حديث ١٣٧٥

[٢]-/ المحجّة البيضاء، جلد ٨، صفحه ٢٤٦

[٣]-/ ميزان الحكمه، جلد ١، صفحه ١٠٣ (مادّه امل)

[٤]-/ ميزان الحكمه، جلد ١، صفحه ١٠٤؛ المحجّة البيضاء، جلد ٨، صفحه ٢٤٥