عرفان اسلامى - حسینی - الصفحة ٨٠
اين آيه كريمه به نكتهاى دقيق اشاره دارد كه در شناخت اين موجود بسيار مؤثر است. آيه به اين نكته اشاره دارد كه تنزيل و ارسال خداى متعال در اصل متوجّه روح و سپس متوجّه ملائكه است و تنزيل ملائكه با تنزيل روح تحقق مىپذيرد؛ يعنى حقيقت ملائكه همان روح است و ملائكه جناحها و ظهورات آن هستند؛ زيرا در آيه آمده است كه تنزيل ملائكه «بالروح» است يعنى تنزيل ملائكه به سبب روح صورت مىگيرد. «١» علامّه طباطبائى در بررسى آياتى كه در آنها كلمه روح به تنهايى يا با اضافه به كلمهاى ديگر به كار رفته است مىگويد:
اگر آيه سوره قدر را ضميمه اين آيات كنيم معلوم مىشود نسبتى كه روح مضاف در اين آيات با روح مطلق در سوره قدر دارد، نسبتى است كه اضافه به مفيض و سايه به چيزى كه به اذن خدا صاحب سايه شده است دارد، و همچنين روحى كه متعلق به ملائكه است، از افاضه روح به اذن خداست. «٢» ويژگيهاى وجودى روح با انديشه در آياتى كه در اين بخش به آنها اشاره كرديم ويژگيهاى زير را مىتوان براى روح بيان كرد:
١. روح موجودى امرى و مجرّد از ماده و احكام ماده است.
٢. روح نزديكترين مخلوق به خداى متعال و جلوه تام اسماء و صفات خدا است.
٣. روح از قدس و طهارت ويژهاى برخوردار است كه مخلوقات ديگر از آن برخوردار نيستند.
٤. روح اصل و باطن ملائكه است و ملائكه جلوات گوناگون روح هستند از اين جهت روح در عين يگانگى با ملائكه غير آنها است.
٥. روح واسطه در وحى و آورنده آن است.
٦. خداى متعال انبيا و بندگان صالح خود را با روح تأييد و يارى مىكند.