فكر هم عرفان اسلامى ٢٢٦ نقش و آثار مكاشفات در سلوك ص : ٢٢٥ سرايت مى‌كند و با تجلى دو اسم «عليم» و «حكيم» الهى در وجود انسان، فكر بدون طى كردن مقدمات به نتايج و معانى جديد مى‌رسد.
مرتبه دوّم: كشف قدسى‌ اين مرتبه نيز از مراتب ابتدايى كشف معنوى است و در آن؛ معارف و معانى غيبى براى «قوه عاقله» آشكار مى‌گردند. سالك با اين گونه مكاشفات به اشارات و رموز قرآن و روايات و اسرار و حقايق هستى به تناسب خود پى مى‌برد. «١» اين مرتبه از كشف را برخى «كشف نظرى» نيز ناميده‌اند. احتمال لغزش و اشتباه در اين گونه كشف و «كشف حدسى» بيش از مراتب ديگر كشف معنوى وجود دارد. از اين رو برخى از كسانى كه داراى اين دو گونه كشف هستند، از برهان و استدلال هم براى اثبات آن استفاده مى‌كنند. «٢» مرتبه سوّم: كشف الهامى‌ در اين مرتبه معانى غيبى و حقايق مجرد در قلب سالك آشكار مى‌گردند. قيصرى در تعريف اين مرتبه از كشف گويد:
سومين مرتبه كشف معنوى، آشكار شدن معانى مجرد در قلب است. اگر آنچه در قلب آشكار مى‌گردد يكى از معانى مجرد غيبى باشد به آن «الهام» مى‌گويند؛ ولى اگر روحى از ارواح مجرد باشد آن را «مشاهده قلبى» مى‌نامند. «٣» در اين مرتبه در حقيقت مكاشفات به قلب مى‌رسد و با الهام الهى و ملائكه، سالك معانى و حقايق مجرد را در قلب خود مى‌يابد. قلب از پراكندگى نجات مى‌يابد و تحت ولايت ربوبى قرار مى‌گيرد و محل نزول ملائكه و همنشين آنان مى‌گردد و با وساطت آنان از اسرار الهى آگاه مى‌گردد. «٤» عالم و عارف بزرگ شيعى ملامحمدتقى مجلسى مى‌گويد:
شبى در حالتى بين خواب و بيدارى پيامبر اكرم (ص) را ديدم. با خود گفتم در كمالات و اخلاقشان انديشه كنم. هر چه مى‌انديشيدم، عظمت و نورانيتش برايم آشكار مى‌گشت، تا