درس دوّم: عرفان و دين‌ تمايل به عرفان در انسانها از كجا ريشه مى‌گيرد؟ اديان به ويژه اديان الهى چه نقشى در پيدايش و رشد عرفان دارند؟ عرفان و تصوّف اسلامى از كجا ريشه مى‌گيرد و خاستگاه آن چيست؟ در اين درس در سه بخش درصدد پاسخگويى به اين پرسشها و كسب شناخت بهتر از عرفان هستيم.
منشأ عرفان‌ در ميان اقوام و ملت‌هاى جهان كمتر قوم و ملتى را مى‌توان يافت كه به كلى از تمايلات عرفانى خالى باشند. اين تمايلات را با عمق و صفاى بيشتر مى‌توان در ميان پيروان اديان آسمانى به ويژه عارفان مسلمان يافت. اين ذوق و تمايل عرفانى در ميان انسانها از كجا سرچشمه مى‌گيرد و منشأ آن چيست؟
پاسخ اين پرسش را بايد در انديشه آدمى كاويد و در روحى الهى كه خداى متعال در او دميده است. با نگاه به ويژگيهاى روح انسانى و صفات و كمالاتى كه خداى متعال در جان انسانها نهاده است، مى‌توان پاسخى روشن براى اين پرسش يافت.
ويژگيهاى روح انسانى در قرآن كريم‌ قرآن كريم براى معرفى و شناساندن وجود انسانى ويژگيهاى والاى روح انسانى را برمى‌شمارد.
برخى از اين ويژگيها عبارتند از:
١. برخوردارى از روحى الهى‌ خداى متعال در سه جاى قرآن كريم در بيان چگونگى خلقت آدم (ع) اين حقيقت را بيان مى‌دارد كه من از روح خود در او دميدم. از آن جمله مى‌گويد: