درس سيزدهم: احوال و مقامات‌ حركت و سير الى‌اللَّه داراى مقامات و منازلى است. سالكان براى رسيدن به مقصود راهى جز گذر از اين مقامات ندارند. در گذر از اين مقامات، حالات تازه‌اى براى سالكان رخ مى‌نمايد.
اين حالات، از سوى محبوب ازلى اشارتهايى به همراه دارد، سالكان را جانى تازه مى‌بخشد، نويد وصل مى‌دهد و در گذر از مقامات، آنان را يارى مى‌كند.
سالكان بزرگ هر يك به گونه‌اى مقامات سلوك را ترسيم كرده و از احوال عارفان سخن به ميان آورده‌اند. اين سخنان ره‌آورد سالكان واصلى است كه به مقصد رسيده‌اند و بهترين ارمغان آنان، نشانه‌هايى است كه از مقامات سلوك ارائه كرده‌اند. انبيا و اوليا (ع) مبتكران سير و سلوك‌اند و اين راه را بدون معلّم بشرى با دشوارى پيموده‌اند و راههاى بسته را باز و علامت‌گذارى كرده‌اند و سالكان عارف همه شاگردان آنان‌اند. «١» در اين درس پس از آشنايى با معناى «حال» و «مقام» و تفاوت بين آن دو از نظرگاه عارفان، از برخى مقامات و احوال عارفان ياد مى‌كنيم.
تعريف مقام‌ «مقام» به معناى ايستادن و جاى ايستادن است «٢» و نزد عارفان منازلى است كه سالك بايد در تهذيب و تكميل نفس و رسيدن به مقصود از آنها گذر كند.
عزالدين محمود كاشانى در تعريف آن گويد: