السعادات» مرحوم نراقى مى‌توان يافت. مراقبت در سلوك عرفانى معنايى گسترده‌تر مى‌يابد و مراقبت در عمل به برنامه‌ها تنها گوشه‌اى از مراقبت سلوك عرفانى است. خواجه عبداللَّه انصارى مراقبت را به «دوام ملاحظة المقصود» يعنى پيوسته به مقصود- خداى متعال- نظر دوختن، تعريف كرده است. «١» حافظ از مراقبت عرفانى خود چنين مى‌گويد:
پاسبان حرم دل شده‌ام شب همه شب تا در اين پرده جز انديشه او نگذارم‌ او در جايى ديگر درباره پاسدارى از حريم دل در مقام مراقبت گويد:
دل سراپرده محبت اوست ديده آئينه‌دار طلعت اوست‌ من كه باشم در آن حرم كه صبا پرده‌دار حريم حرمت اوست‌ بى‌خيالش مباد منظر چشم زانكه اين گوشه جاى خلوت اوست‌ فقر ظاهر مبين كه حافظ را سينه گنجينه محبت اوست‌ صائن‌الدين على‌بن تركه اصفهانى در تعريفى جامع و دقيق از مراقبت گويد:
مراقبت؛ ديدن حقيقت يگانه وجود در مظاهر گوناگون آن است به گونه‌اى كه با ديدن مظاهر و شئون، از آن حقيقت يگانه غفلت نورزيد. «٢» ديده‌اى خواهم كه باشد شه شناس تا شناسد شاه را در هر لباس‌ مراتب مراقبت‌ سالك براى رسيدن به كمال مراقبت بايد مراتبى را پشت سر نهد. عارفان در تبيين مراتب مراقبت از حديث نبوى «الَاْحسانُ انْ تَعْبُدَاللَّهَ كَانَّكَ تَراهُ وَ انْ لَمْ تَكُنْ تَراهُ فَانَّهُ يَراكَ.» «٣» احسان آنست كه خداى متعال را چنان عبادت كنى كه او را مى‌بينى پس اگر تو او را نمى‌بينى او تو را مى‌بيند. بهره برده‌اند و دو مرتبه براى مراقبت را از آن فهميده‌اند.
سالك در مقام مراقبت بايد خود را در محضر خداى متعال بداند و او را ناظر بر ظاهر و باطن‌