سرزنش هيچ كسى باك ندارند، از شكست نمى‌هراسند، زيبايى‌هاى حيات دنيا، قدرت و مقام آنها را نمى‌فريبد، به سادگى زندگى مى‌كنند، به مردم مهر مى‌ورزند و براى نجات و رهايى آنها تلاش مى‌كنند و كردار و سخنانشان تأثير و نفوذى الهى دارد.
نمونه‌اى از حضور عارفانه در جهان معاصر نمونه والاى چنين عرفان جامعى را در عصر حاضر در سيره و روش پير و عارف بزرگ زمان ما امام خمينى (ره) به روشنى مى‌توان يافت. آن‌كه با همه وجودش خدا را مى‌پرستيد و به او عشق مى‌ورزيد. در متن حوادث مهم زمانه‌اش حاضر بود و حركت توفنده انقلاب اسلامى ايران را به سلامت رهبرى كرد. در كوران حوادث سهمگين چون جنگ و بحران‌هاى مختلف انقلاب لحظه‌اى به خود ترديد راه نداد و همه جا و در هر حادثه مردم را متوجّه خدا و تكاليف الهى مى‌ساخت. گويى انقلاب و حوادث آن را مدرسه‌اى براى تربيت مردم ساخته بود. آنگاه كه از خداى متعال و معارف الهى سخن مى‌گفت، لبخند شوق در وجنات صورتش چون خورشيد مى‌درخشيد. عشق و شوق پير عارفان به خداى متعال و اوليايش را مى‌توان در آن لبخندها ديد.
عرفان و شئون مختلف اجتماع‌ حيات اجتماعى انسان، داراى شئون و ابعاد مختلفى است. براى روشن ساختن نسبت بين عرفان و اجتماع، جا دارد تأثير عرفان بر برخى شئون اجتماع، مانند تربيت، جهاد و حماسه، امر به معروف و نهى از منكر، و خدمت و ايثار به مردم بررسى گردد.
عرفان و تربيت‌ عارفان بر نقش تربيتى استاد در رشد ايمانى و سلوك عرفانى تأكيد مى‌ورزند و پيمودن اين راه را بى‌نظارت و راهنمايى پيرى كامل و راه پيموده ممكن نمى‌دانند. آنان همنشينى و مصاحبت با نيكان و صاحبدلان و دورى گزيدن از نا اهلان و غافلان را شرط مهم موفقيّت در اين راه مى‌دانند.