اهل انس سه طبقه‌اند:
- طبقه‌اى به ذكر خداى متعال و اطاعت او انس مى‌گيرند و از غفلت و گناه در وحشت‌اند؛ - طبقه ديگر به خداى متعال انس مى‌گيرند و از غير او و هر آنچه آنها را به خود مشغول دارد در هراس‌اند؛ طبقه‌اى با وجود حال هيبت و قرب و تعظيم، توجّهى به انس خود ندارند. «١» نشانه‌هاى انس عبارت‌اند از:
- از غير محبوب در وحشت‌اند؛ - در همه اوقات به ياد او هستند و از ديگران غايب؛ - در قلب با خدا سخن مى‌گويند و رازگويى دارند (محادثه)؛ - تنها خداى را در قلب بزرگ مى‌دارند. «٢» حضرت اميرالمؤمنين (ع) در وصف اولياى خداى متعال در خطاب به كميل‌بن زياد گويد:
وَانِسُوا بِما اسْتَوْحَشَ مِنْهُ الْجاهِلُونَ وَ صَحِبُوا الدُّنيا بِابْدانٍ ارْواحُها مُعَلَّقَةٌ بِالَمحَلِّ الاعْلى‌.
به آنچه نادانان از آن مى‌ترسند انس گرفته‌اند، به تن همدم دنيايند ولى جانشان به جهان بالا پيوسته. «٣» پرسش‌ ١. تفاوت حال و مقام را بيان كنيد.
٢. صبر چند گونه است و صبر در طاعت در چه جايگاهى است.
٣. رضا داراى چند مرتبه است.
٤. زياد عرفان اسلامى ٢١٦ كشف صورى ص : ٢١٦ ه‌روى در خوف چه پيامدهايى براى سالك دارد؟
٥. نشانه راستى در رجاء چيست؟